Wonen, Werken, Recreëren en Ondernemen in Zeeland

Het haringvissen vormde in die tijd de belangrijkste vorm van visserij in Zeeland. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het een Zeeuw was, Willem Beukelszoon, die in 1380 een techniek ontwikkelde waardoor de vis langer goed bleef: het haringkaken. Deze techniek bestond uit het verwijderen van de kieuwen en de maag van de haring met een mes, waarna de vis werd gezouten en zo enkele dagen bewaard kon worden in houten vaatjes.

Tegenwoordig vinden zo’n 1650 Zeeuwen werk in de visserij en de visverwerking. Met werknemers van andere bedrijfstakken zoals de vishandel hierbij opgeteld, verdienen er zo’n 1800 Zeeuwen hun brood in deze sector.

De Zeeuwse visserij bestaat uit twee belangrijke takken: de ‘echte' visserij en de kweek van vis- en schelpdieren. Het gezicht van de Zeeuwse visserij wordt vooral bepaald door de grote Noordzeekotters, die hun thuishavens hebben waar ook de vismijnen, de veilinghallen, staan: Vlissingen, Breskens en Colijnsplaat. In Zeeland zijn zo’n 50 kotters actief.

De belangrijkste vangsten zijn tong, schol, kabeljauw en wijting. De waarde van de totale aanvoer van vis in Nederland bedroeg in 2011 zo’n 283,1 miljoen euro. De waarde van de aanvoer in Vlissingen is 27,4 miljoen euro, die van Breskens 6,8 miljoen en de Colijnsplaatse vissers vissen voor zo’n 2,4 miljoen euro uit het water.

Behalve de zee- en kustvisserij staat Zeeland vooral bekend als distributeur van schelpdieren. Met name de Zeeuwse mosselen en oesters zijn wereldberoemd. De mosselcultuur dateert al uit de 15e eeuw. Enkele weken per jaar, in het voor- en najaar, wordt het mosselzaad opgevist. Dit gebeurt voornamelijk in de Waddenzee. Daarna wordt het opgeviste zaad uitgezaaid op speciale percelen in de Waddenzee en de Oosterschelde. In een goed jaar verkopen de kwekers zo’n honderd miljoen kilo mosselen. Yerseke, aan de rand van de Oosterschelde, is het centrum van de mossel- en oesterteelt. Hier staat de enige mosselveiling ter wereld. 80 mosselkwekers zijn op de Oosterschelde en de Waddenzee actief. Hier liggen de kweekpercelen die ze huren van de Nederlandse staat.

De oesterteelt vormt de tweede tak van de schelpdiercultuur in Zeeland. In zowel de Grevelingen als de Oosterschelde vindt oesterteelt plaats. De platte Zeeuwse oester is misschien wel het beroemdste exportproduct van Zeeland. Van de platte oester worden jaarlijks 2,5 miljoen stuks verkocht. Van de goedkopere Japanse oester 30 miljoen. Ongeveer de helft van de oesters wordt naar België geëxporteerd. Andere exportlanden zijn Italië, Duitsland en Frankrijk.

Met een aantal schepen wordt in de periode van eind augustus tot begin december voor de kust en in de Ooster- en Westerschelde ook op kokkels gevist. Per jaar wordt vastgesteld hoeveel de vissers er mogen vangen, omdat er ook voldoende voedsel voor de vogels moet overblijven. Ook garnalen, kreeften, paling en ansjovis worden in de Zeeuwse wateren beroepsmatig gevangen.

Aquacultuur, het kweken van vis, schaal- en schelpdieren en gewassen, neemt een steeds belangrijkere plaats in in Zeeland. Het schone Oosterscheldewater is uitstekend geschikt voor de kweek van zoutwatervissen en met het telen van zoutminnende planten als zeekraal en lamsoor wordt ook druk geëxperimenteerd. Het kweken van de organismen kan zowel in open water gebeuren als in bassins. Aquacultuur kan een oplossing bieden voor problemen zoals overbevissing. Het Innovatieplatform aquacultuur, waarvan de Commissaris van de Koningin in Zeeland voorzitter is, is opgericht om de technische vernieuwingen in de aquacultuur te stimuleren en te zorgen voor een goede marketing.