Reactie Provincie Zeeland over onderzoek zeehonden

5 november 2021
|
Persbericht

Naar aanleiding van het PZC-bericht van 4 november dat de Provincie Zeeland al ruim 10 jaar weet heeft van hoge PFAS-concentraties in de Westerschelde willen wij het volgende meedelen.

Dit jaar is de PFAS-problematiek in de Westerschelde volop in de aandacht komen te staan. Directe aanleiding waren de publicaties van het onderzoek Poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) in de Rijkswateren van Rijkswaterstaat en de publicatie Biotanorm voor PFAS in vis volgens de methodiek van de Kaderrichtlijn water van het RIVM. Het is al langer bekend dat ook in de Westerschelde PFAS zat, in hogere concentraties dan op vele andere plekken in Nederland.

Dat bleek bijvoorbeeld in 2010 uit onderzoek ldentification and trophic transfer of contaminants in estuarine food webs van Deltares en het nu aangehaalde onderzoek Zeehonden in het Deltagebied uit 2015 dat destijds gepubliceerd is op de website van de Universiteit van Wageningen. De vraag waarom de Provincie geen vervolgonderzoek heeft gestart is dan ook een terechte vraag. Destijds is gekozen om geen extra onderzoek te laten doen, omdat uit dit onderzoek bleek dat de zeehondenpopulatie toe nam. Alleen kwam die groei door aanwas van elders, niet door de geboorte van pups. Om de precieze oorzaak daarvan te achterhalen zou extra ecologisch onderzoek nodig zijn, daarvoor is niet gekozen met de kennis van toen.

En met de kennis van nu over PFAS hadden we de uitkomsten van dit onderzoek hierin ook direct moeten betrekken. Dat is niet gebeurd en dat betreuren we. Als Provincie stond dit onderzoek niet meer op ons netvlies en ook elders is deze kennis niet direct meegenomen in de informatievoorziening. Binnen de Provincie zal worden geïnventariseerd of er nog rapporten over andere onderwerpen zijn waar metingen met betrekking tot PFAS een rol spelen en we hebben aan onze partners gevraagd soortgelijke inventarisaties te doen.

Zorgen voor een betere situatie

De zorgen over PFAS zijn wereldwijd en landelijk het afgelopen decennium stap voor stap toegenomen. Niet voor niets heeft de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) in september 2020 de normen fors aangescherpt. Niets voor niets is er nu een Europees initiatief op het verbod van niet essentiële PFAS. PFAS is niet alleen een Zeeuws probleem, PFAS is een mondiaal probleem waarvan de oplossing veel samenwerking en doorzettingsvermogen van overheden, bedrijfsleven en maatschappij vraagt. In de periode na het onderzoek Zeehonden in het Deltagebied is verder ingezet op realisatie en uitvoering van een biota (bot, mossels en oesters)meetnet, waarmee data verzameld wordt om te komen tot een nieuwe biota-norm voor PFOS en spoedig ook voor PFAS.

Wij richten onze blik en energie op de toekomst en willen binnen onze mogelijkheden bijdragen aan de oplossing van dit vraagstuk. En de oplossing is het terugdringen van de hoeveelheid PFAS overal ter wereld en in het bijzonder in de Westerschelde en het Kanaal Gent-Terneuzen. Dat is onze hoogste prioriteit. Onze inspanningen van de laatste maanden hebben er voor gezorgd dat de problematiek bij alle betrokken en verantwoordelijke instanties hoog op de agenda is komen te staan. Zo is duidelijk geworden dat het ministerie de coördinatie oppakt en dat de Internationale Schelde Commissie een belangrijke rol gaat spelen. Deze week hebben wij opdracht gegeven voor het voedselveiligheidsonderzoek. Wij blijven ons inzetten, samen met het Rijk en Vlaanderen, om de hoeveelheid PFAS in Zeeland terug te dringen.