Nieuws

Gemeente Terneuzen heeft aan ZB/Planbureau gevraagd een onderzoek uit te voeren naar de voorziene effecten van een tolvrije Westerscheldetunnel voor Zeeuws-Vlaanderen en Zeeland. Het rapport doet de discussie over de tunnel opnieuw oplaaien. Waarom betalen we eigenlijk tol? Als aandeelhouder van de NV Westerscheldetunnel geven we het antwoord op zeven vragen.

1.   Hoe zit het ook weer met de tunnel en de veerboot?

De Westerscheldetunnel is geopend in maart 2003. Voor die tijd moest je een kaartje voor de veerboot kopen om “naar d’n overkant” te gaan. Met de komst van de tunnel waren automobilisten niet meer afhankelijk van de veerboot en konden ze 24/7 naar de andere kant van de Westerschelde rijden.  

De veerboten hadden gemiddeld 8.000 overzettingen per dag. Het aantal passages door de tunnel lag direct al substantieel hoger en groeit nog steeds. In 2017 kende de Westerscheldetunnel een record aantal passages: ruim 7 miljoen in totaal. De cijfers laten zien dat de keuze om de tunnel aan te leggen zeer goed is geweest.

2.    Waarom betalen we tol?

Tol betalen is geen ideale situatie. Maar rond de eeuwwisseling stond Zeeland voor de keuze: een toltunnel aanleggen of tot in lengten van dagen betalen voor een veerboot. Het is een situatie die vergelijkbaar is met de aanleg van de Zeelandbrug. Ook daar heeft een tijdlang een tolwachter op de brug gezeten. De tolheffing is nodig om de tunnel af te betalen. De aanleg kostte 750 miljoen euro; ook het beheer en onderhoud kost een flinke duit. Een groot deel van dat geld wordt terugverdiend met de tol. Zodra de tunnel is afbetaald, stoppen we de tolheffing. En tot die tijd zetten we vooral in op zo laag mogelijke tarieven.

3.  Kunnen we de tol niet afschaffen?

Iedereen wil een tolvrije tunnel. Maar als de tunnel nu tolvrij wordt gemaakt, ontstaat een financieringstekort van 450 tot 500 miljoen euro. Als Provincie hebben we dat geld niet. Wat we wel doen? We investeren in Zeeuws-Vlaanderen en de bereikbaarheid van de regio. Zo hebben we de Sluiskiltunnel kunnen aanleggen door zelf de aandelen van het Rijk over te nemen, waardoor we de bereikbaarheid fors hebben verbeterd. Ook levert de Provincie een forse bijdrage aan tal van zaken die de economie van Zeeuws-Vlaanderen versterken. Denk bijvoorbeeld aan het Centrum voor Top Techniek in Terneuzen, het Maintenance Valuepark en Waterdunen.

Met de groei van het aantal passages zijn we in staat geweest om sinds 2012 de prijs op hetzelfde niveau te houden. Verder zoeken we de samenwerking met het Rijk om met gerichte middelen de economische structuur van Zeeland te versterken.

4.      Zijn de tarieven niet te hoog?

Sinds de overname van de aandelen in 2009 zijn de tarieven nauwelijks meer gestegen. Ook is een korting voor veelgebruikers ingevoerd. Sinds 2012 zijn de tarieven helemaal niet meer verhoogd. In 2020 zullen de N.V. Westerscheldetunnel en de Provincie de aandeelhoudersstrategie herijken. Daarbij staan de Staten opnieuw voor de keuze: de tarieven zo laag mogelijk houden of de tunnel eerder tolvrij dan in maart 2033. Het tarief met de t-tag is momenteel € 3,80; het tarief voor veelgebruikers bedraagt € 3,05.

5.      Wie betaalt de rekening?

Er zijn tientallen mensen aan het werk om tunnel te beheren en te waken over ieders veiligheid. De kosten voor beheer en onderhoud worden betaald door de gebruikers: door toeristen, door vervoerders en door inwoners van onze regio. Boven én beneden de Westerschelde. Wie vaak gebruik maakt van de tunnel, is daarbij voordeliger uit – ongeacht woonplaats. Er zitten grote werkgevers in Zeeuws-Vlaanderen en er zijn veel werknemers die dagelijks vanuit Walcheren of Zuid-Beveland naar Terneuzen of Sluiskil rijden door de tunnel.

6.      Is het mogelijk om de tunnel eerder tolvrij te maken?

Eén keer in de vier jaar bepalen Provinciale Staten de strategie van het tarievenbeleid van de N.V. Westerscheldetunnel. Tot nu toe is dit beleid steeds geënt geweest op het voltooien van de afgesproken tolperiode, dus tol heffen tot 14 maart 2033, tegen zo laag mogelijke tarieven. Daardoor heeft de N.V. Westerscheldetunnel de tarieven al sinds 2012 niet meer hoeven te verhogen. Als dit beleid zou wijzigen in sturen op eerder tolvrij, dan zullen de tarieven verhoogd moeten worden. Deze discussie wordt eens in de vier jaar gevoerd binnen de Staten. Het volgende moment is in 2020.

7.      Kunt u de Minister vragen om tol af te schaffen?

Zeeland zoekt al langer de samenwerking met het Rijk om de economische structuur van Zeeland te versterken. In het regeerakkoord van het kabinet Rutte III staat dat er geld beschikbaar is om regionale knelpunten op te lossen. Natuurlijk kan een tolvrije tunnel Zeeland helpen, maar je kunt ook andere instrumenten inzetten om de Zeeuwse economie en het vestigingsklimaat te stimuleren. Het Rijk zal vooral kijken naar hoe je zoveel mogelijk rendement uit dat geld haalt. We kijken daarom vooral naar het advies van Balkenende en focussen bij de regio-aanvraag op de breed gedragen Zeeuwse agenda. De projecten waar we op inzetten zijn er op gericht om met relatief beperkte middelen optimaal resultaat te bereiken om de structuur van de Zeeuwse economie te versterken. Ook lobbyen we voor zaken als een spoor tussen Gent en Terneuzen en voor een rechtstreekse (goederen)spoorverbinding van Vlissingen-Oost naar Antwerpen.