Nationaal Strategisch Plan (Gemeenschappelijk Landbouwbeleid) 2023-2027

Het Nationaal Strategisch Plan (NSP) voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) beschrijft de Nederlandse invulling van het nieuwe GLB in de periode 2023 tot en met 2027.

Het plan is inmiddels ingediend bij de Europese Commissie (EC) in Brussel. We verwachten de definitieve goedkeuring van de EC in december 2022. 

akkerrand met bloemen

Nationaal Strategisch Plan voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid

Het GLB is het gemeenschappelijke (Europese) landbouwbeleid. Dit beleid wordt telkens voor een periode van zeven 7 jaar vastgesteld. In januari 2023 start een nieuwe periode.

In het GLB zijn onder andere inkomenstoeslagen en het plattelandsontwikkelingsprogramma (POP) geregeld. Iedere lidstaat van de Europese Unie kan zelf invulling geven aan het beleid.

Het GLB wordt in Nederland uitgevoerd met een Nationaal Strategisch Plan, kortweg NSP genoemd. Bij de totstandkoming van het NSP werken het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), de provincies, waterschappen, RVO en het ministerie van I&W samen.

Vanaf 2023 gaat het nieuwe Nationaal Strategisch Plan (NSP) van start. In het NSP krijgen boeren met name steun voor activiteiten die bijdragen aan een toekomstbestendige, vernieuwende landbouw die in balans is met natuur, milieu en klimaat. Tussen 2023 en 2027 is hiervoor zo'n 4,7 miljard euro beschikbaar voor Nederlandse boeren.

Onlangs is het definitieve NSP ingediend bij de Europese Commissie in Brussel. Er wordt in december een definitieve goedkeuring verwacht. Hier kunt u het volledige ingediende NSP lezen.

Meer informatie over het gemeenschappelijk landbouwbeleid vanaf 2023 is te vinden op de webpagina van de RVO.

Veel gestelde vragen (en de antwoorden daarop)

1. Wat kan ik het beste zaaien voor het GLB van volgend jaar? Het graan is eraf, stro is aan kant en de stoppels bemest. Welk gewas levert eventueel meer op binnen de eco-regeling?
Bekijk dit antwoord Sluit dit antwoord

De hele oorspronkelijke vraag was:

Wat kan ik het beste zaaien voor het GLB van volgend jaar? Het graan is eraf, stro is aan kant en de stoppels bemest. Ik was van plan om winterkoolzaad te zaaien, maar met het nieuwe GLB in aantocht twijfel ik over het zaaien van veldbonen. Dit levert als stikstofgewas in de eco-regelingen meer op, maar wat is een verstandige keuze?

Antwoord:

De keuze hangt sterk af van het totale bouwplan op je bedrijf. De eco-regeling is complex omdat je enerzijds voldoende punten moet verzamelen op alle doelen om te voldoen aan de eco-regeling. Anderzijds moet je ook nog voldoende euro’s verzamelen om de vaste premies van brons, zilver of goud uitbetaald te krijgen.

Koolzaad (zomer- en winterkoolzaad) telt mee als rustgewas en scoort beter in punten op de vijf doelen dan veldbonen als eiwitgewas. Verbouwt het bedrijf veel graan, dan kunnen al relatief veel punten behaald worden op alle vijf de doelen met het graan. Alleen bij voldoende punten kun je van niveau brons naar zilver of goud groeien door te zorgen voor meer euro’s.

Stel: u heeft alleen graan, dan kunt u bij voldoende punten op de vijf doelen nooit meer halen dan een premie voor het aantal ha x 60 euro (groep 2 = Zuidwestelijk kleigebied). Dit wordt dan brons met 60 euro/ha. Door een ander rustgewas te telen kun je niet groeien van brons van zilver of goud. Door ook een eiwitgewas te telen kun je groeien naar goud, met 1 ha eiwitgewas verzamel je 'budget' voor ca. 10 ha goud van 200 euro/ha. Uiteraard mits je in totaal voldoende punten hebt per doel.

2. Ik teel Luzerne voor de drogerij. Scoort dit als een rustgewas of als meerjarige teelt in de eco-regeling?
Bekijk dit antwoord Sluit dit antwoord

In de eco-regeling mogen maatregelen of activiteiten gestapeld worden. Luzerne telt mee als een rustgewas, als een stikstofgewas en als meerjarige teelt. Als meerjarige teelt telt Luzerne alleen mee vanaf het tweede jaar. Dus in het eerste jaar telt Luzerne alleen als rustgewas en als stikstofgewas. Bij stapelen van maatregelen geldt dat de punten en de euro’s niet gestapeld worden. Alleen de punten en de euro’s van de maatregel met het hoogste aantal punten en euro’s telt mee.

3. Komende winter moet ik aangeven welke maatregelen ik ga nemen voor de eco-regeling. Maar door de droogte kan ik de knollen niet rooien voor 1 september zonder schade. Hoe gaat RVO daar mee om?
Bekijk dit antwoord Sluit dit antwoord

De hele vraag was oorspronkelijk:

Komende winter moet ik aangeven welke maatregelen ik ga nemen voor de eco-regeling. Je kunt kiezen voor de maatregel om vroeg te rooien, zoals bijvoorbeeld aardappelen voor 1 september. Door de droogte lukt het mij dit jaar niet om zonder veel schade aan de knollen te rooien voor 1 september. Hoe gaat RVO daar mee om?

Antwoord: 

In 2023 geef je tussen 1 maart en 15 mei 2023 op, wat de plannen zijn voor 2023. Achteraf, in november 2023, moet aangegeven worden wat wel en niet gelukt is. Het is verstandig om bij de invulling van de eco-regeling rekening te houden met het feit dat maatregelen zoals vroeg rooien, kunnen mislukken. Nu kennen we een soort calamiteitenregeling, waarbij in geval van ‘melding overmacht’ een uitzondering kan worden gemaakt. Of deze blijft voor dit soort situaties is nog niet bekend.

4. Ik heb gehoord dat bij de eco-regelingen de sloten (gedeeltelijk) opgegeven kunnen worden als eco-activiteit. Maar in Zeeland zijn de sloten van het waterschap. Zijn er misschien toch ook mogelijkheden voor agrarische ondernemers?
Bekijk dit antwoord Sluit dit antwoord

De hele vraag was oorspronkelijk:

Ik heb gehoord dat bij de eco-regelingen de sloten c.q. een gedeelte van de oppervlakte van de sloot opgegeven kan worden als eco-activiteit. In Zeeland zijn de sloten allemaal van het waterschap en is deze mogelijkheid er dus niet. Als ik het goed begrepen heb, zou er gekeken worden of er mogelijkheden zijn om dit ook voor agrarische ondernemers mogelijk te maken. Is hier al iets meer over bekend?

Antwoord:

Waterschap Scheldestromen is eigenaar van de sloten en moet hierover een beslissing nemen. Er vinden gesprekken plaats, maar er is nog geen definitief besluit genomen.

5. Hoe wordt de teeltvrije zone bepaald? Waar begint het meetpunt voor de verplichte 2 of 5 meter?
Bekijk dit antwoord Sluit dit antwoord

De hele vraag was oorspronkelijk:

Hoe wordt de teeltvrije zone bepaald? Waar begint het meetpunt voor de verplichte 2 of 5 meter? Is dat vanaf de kant van het perceel of vanaf de hoogte van het water zodat je een gedeelte van de steile kant ook mee mag tellen? 

Antwoord:

Vanaf 1 januari 2023 is de verplichte bufferstrook minimaal 3 meter langs watervoerende sloten, 1 meter langs droge sloten en 5 meter langs ecologisch kwetsbare waterlopen. De oever mag geen onderdeel zijn van de bufferstrook, er moet vanaf het perceel worden gerekend, zonder schuine kant (talud). Alle regels rondom de bufferstroken zijn terug te lezen op de site van RVO-derogatie-vanaf-2023.

6. Het vlas staat nu in de regeling als vezelgewas en als rustgewas. Is het mogelijk deze twee regelingen te stapelen binnen het puntensysteem.
Bekijk dit antwoord Sluit dit antwoord

Dit is nog niet bekend, maar het zal net zo zijn als bij bijvoorbeeld Luzerne, dat is een Rustgewas, een Stikstofbindend gewas en in het tweede en derde teeltjaar ook een Meerjarig gewas. Deze activiteiten kun je stapelen, maar NIET optellen. Bij de stapeling gelden de hoogste punten per doel van de drie activiteiten en het hoogste bedrag (in dit voorbeeld van Stikstofbindend gewas). Ook voor Vezelgewas en Rustgewas zal dit zo gelden. Omdat Vezelgewas per doel de hoogste punten scoort (of minimaal gelijk aan Rustgewas) en ook de hoogste waarde, zullen hoogst waarschijnlijk alleen de punten en waarden van Vezelgewas tellen. Het stapelen voegt in dit geval weinig toe. Het blijft 1 teelt/handeling voor de ondernemer die in meerdere activiteiten past.

Dit is anders voor bijvoorbeeld met een Vezelgewas als strook in de strokenteelt. Dan krijg je de punten en waarden van de strook Vezelgewas en voor het perceel met de Stroken ook nog de punten en waarden voor strokenteelt.

7. Mag het gras na het teeltjaar onder het vlas direct als tweedejaars gras gezien worden, indien het vermeerdering is?
Bekijk dit antwoord Sluit dit antwoord

In het teeltjaar is het gras onder het vlas, als onderzaai, alleen onderzaai vanggewas, pas na de winter in het tweede groeijaar wordt het een Meerjarig gewas. Let op, niet alle grassoorten staan op de gewaslijst van GLB.

8. Mag het gras als vanggewas gezaaid onder vlas ook meetellen?
Bekijk dit antwoord Sluit dit antwoord

Jazeker. Dus naast Vezelgewas en Rustgewas, mag je het perceel ook aanmelden als Onderzaai vanggewas. Deze punten en waarden worden dan wel opgeteld. Ook kan het meetellen als Groenbedekking in het jaar erop.

9. Mag je vlinderbloemigen en biologische landbouw stapelen voor de eco-regeling?
Bekijk dit antwoord Sluit dit antwoord

Nee, biologische landbouw mag je niet stapelen. Daarvoor ontvang je per definitie Goud.

10. Ik heb alleen maar 5 hectare wei, die niet wordt bemest en 2 keer per jaar wordt gemaaid. Moet ik hier ook iets voor invullen?
Bekijk dit antwoord Sluit dit antwoord

Alle actieve landbouwers die recht hebben op een uitbetaling van € 500 of hoger, komen in aanmerking voor de basispremie. Dit geldt dus niet voor particulieren. Met 5 hectare weiland en graslandbeheer kun je een basispremie krijgen van ca. € 1.100. Omdat u, in dit geval, meer dan 75% grasland heeft, ben u vrijgesteld van de Goede Landbouw en Milieu Condities (GLMC’s) 7 Gewasrotatie en 8 Niet-productief bouwland. Uiteraard dient u dan wel aan andere GLMC’s te voldoen. Ook ontvangt u € 54 per hectare extra voor de eerste 40 hectare. Verder is het mogelijk om ook deel te nemen aan de eco-regeling wat € 60 tot € 200 per hectare extra kan opleveren.

11. Een wei staat nu als 'grasland blijvend'. Kunnen we deze opnieuw inzaaien met grasklaver en telt deze dan mee voor de regeling?
Bekijk dit antwoord Sluit dit antwoord

Tot en met 2027 mag het percentage blijvend grasland in Nederland niet meer dan 5% dalen. Is de gemiddelde oppervlakte blijvend grasland in Nederland te veel gedaald? Dan voert LNV maatregelen in, zoals een omzetverbod of herstelplicht. Een wei die nu als blijvend grasland staat geregistreerd kan in de eco-regeling aangemeld worden als Langjarig grasland, deze scoort in punten en vergoeding hoger dan Gras-klaver of Gras met kruiden. Bij zowel Gras-klaver als Gras met kruiden geldt dat op minimaal 25% van het grasland klaver of kruiden moeten staan tussen 1 april en 1 oktober. Het perceel is zichtbaar bedekt en de klaver of kruiden gelijkmatig verdeeld over het perceel.

12. We hebben momenteel een aantal dijkjes (waar we niets mee doen) aangemeld als 'grasland blijvend'. Deze hebben een flora van diverse planten. Wanneer vallen deze onder 'grasland met kruiden'?
Bekijk dit antwoord Sluit dit antwoord

De hele vraag was oorspronkelijk:

We hebben momenteel een aantal dijkjes aangemeld als 'grasland blijvend'. Hier gebeurt in principe niets mee: wordt niet gemaaid en niet als wei gebruikt. Deze hebben een flora van diverse planten. Wanneer vallen deze onder 'grasland met kruiden'?

Antwoord:

Bij Gras met kruiden geldt dat op minimaal 25% van het grasland ook kruiden moeten staan tussen 1 april en 1 oktober. Het perceel is zichtbaar bedekt en de kruiden gelijkmatig verdeeld over het perceel. Dit mogen kruiden en vlinderbloemigen zijn.

13. Wat gebeurt er met landbouwgrond waarop een waterbassin wordt aangelegd: valt deze dan volledig buiten de regeling?
Bekijk dit antwoord Sluit dit antwoord

Grond die niet beteeld word is geen landbouwgrond in het GLB. Dit geldt voor teelt onder folie-tunnels, containervelden en ook voor waterbassins, erf, verharde (kavel)paden etc. Het stuk met daarop het waterbassin valt buiten de regeling. Eventuele landschappelijke inpassing met struiken en/of bomen kan meegenomen worden als houtige landschapselementen in de eco-regeling.

Nieuwsbrief Europaloket Zeeland

Wilt u graag op de hoogte worden gehouden van de laatste ontwikkelingen binnen het NSP en andere Europese fondsen? Dan kunt u zich hier aanmelden voor de Europa Nieuwsbrief.

Contact

Mocht u na het lezen van het hoofdstuk met Vragen en Antwoorden nog vragen hebben, kijkt u dan op de website van de RVO, waar alle detailinformatie over het NSP te vinden is. 

Als u er dan toch niet uitkomt, kunt u contact opnemen met nsp@zeeland.nl. Ons team helpt u graag verder.