Door Han Polman, commissaris van de Koning in Zeeland

NB. Alleen het gesproken woord telt.

Welkom!

U zag de film over 75 jaar herdenken en vieren.

Mooi dat we – met de nationale start van de Viering van 75 jaar Vrijheid – de Slag om de Schelde grote bekendheid hebben gegeven.

Het doet ons weer beseffen dat wij in Zeeland in een uniek gebied leven. Dat hebben we samen op de kaart gezet.

De strijd 75 jaar geleden was niet alleen een strijd tégen overheersing, dictatuur en tirannie, maar vooral ook een strijd vóór vrijheid, een vrije samenleving, erkenning van diversiteit. Een samenleving waarin de 4 beroemde vrijheden leidraad zijn, die president Franklin Delano Roosevelt in 1941 benoemde: de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van godsdienst, de vrijwaring van gebrek en de vrijwaring van vrees.

En dat zijn geen grote abstracte idealen en principes; deze vrijheden vormen nog altijd richtsnoer voor ons handelen, voor hoe wij met elkaar omgaan, elkaar respecteren en elkaar helpen, diversiteit respecteren. Ook hier in onze provincie, thuis, op straat, in ons werk, in ons leven.

Er waren en komen dit jaar op allerlei plekken in onze provincie herdenkingen en vieringen, publicaties, documentaires en een grote internationale film, met als achtergrond de Slag om de Schelde.

Met vooral aandacht voor het belang van vrijheid; dat die niet vanzelfsprekend is en inzet van ons allemaal vraagt, altijd: wat is goed en kwaad, hoe komen we tot oordeelsvorming, hoe gaan we om met elkaar, welke keuzes maak  je in je leven, hoe ga je daarmee om?

De verhalen over wat is gebeurd en wat we daarvan leren en doorgeven aan nieuwe generaties is misschien wel het belangrijkste!

We leven met grote uitdagingen, maar ook kansen:
De noodzaak tot structurele verduurzaming van onze samenleving, onafhankelijker worden van fossiele brandstoffen, de gevolgen van klimaatverandering opvangen, slim toepassen van nieuwe technologieën, de samenleving leefbaar houden voor jong en oud, de mogelijkheid voor iedereen om sociaal mee te blijven doen.

We kunnen de uitdagingen naar mijn mening goed aan. Als we onze basiswaarden hoe we met elkaar omgaan, onze vrijheid, democratie en rechtstaat respecteren!

Ik zie dat in Zeeland met vertrouwen tegemoet, in combinatie met iets dat ons in Zeeland altijd bindt en kenmerkt:

  • Naar elkaar omzien, op onze schaal
  • Laten ons niet gek maken
  • Zien nuchter waar kansen en uitdagingen liggen
  • Kennen elkaar en zien elkaar in de ogen; checken of iets klopt en praten elkaar niet vanzelf na (laat dat ook een kracht zijn tegen nepnieuws); we doen aan hoor en wederhoor
  • en je zou zeggen: aan de jongeren ligt het niet, want in Nederland hebben wij het hoogste slagingspercentage van school en de hoogste cijfers, zo lazen we deze week in de PZC!

Deze context, de waarden, de beleving en de manier waarop we met elkaar omgaan geven betekenis. Vanuit deze overtuigde identiteit met open vizier de wereld in geeft ons kracht, nooit opgeven ook bij nieuwe uitdagingen!

Ook met nieuwe uitdagingen is niet alles nieuw. We zijn in Zeeland bijvoorbeeld allang gewend ons handelen te toetsen aan 1. natuur, 2. economie en 3. veiligheid.

Dat zijn geen tegenstellingen, die kunnen en moeten samen gaan en elkaar versterken.

En veiligheid in brede zin, niet alleen tegen water in onze Delta maar ook gezondheid en leefbaarheid.

Vanuit deze waarden treden we met opgeheven hoofd de uitdagingen dit jaar tegemoet.

Komend jaar

Als provinciebestuur start gemaakt na de verkiezingen van maart, met 15 partijen in onze Provinciale Staten. Je zou zeggen het toppunt van representatie; iedereen zou zich moeten kunnen herkennen.

Het provinciebestuur heeft de belangrijkste opgaven samen vastgesteld. En met een mooi team gedeputeerden zien we uit naar continuïteit in de samenwerking met al onze Zeeuwse partners en onze medewerkers.

We beginnen niet bij nul maar bouwen voort, vanuit de stappen die we al zetten; voor de kwaliteit van onze omgeving bijvoorbeeld in de kringlooplandbouw, de wateropgaven, alternatieve energiebronnen innovatief met de basis die we in de samenwerking met het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties al hebben gelegd.

Bij de uitdagingen op het terrein van de stikstof wil ik die partners bedanken voor de wijze waarop we met elkaar in het Zeeuwse belang om tafel gaan; met de zo belangrijke agrarische partners, de industrie, de bouw en anderen.

Water, voedsel en energie bindt ons en we bouwen verder aan een sterke kennisregio met Campus Zeeland, ook met onze Vlaamse en Nederlandse buren.

Voor de uitvoering van sociale taken, jeugd en zorg, hebben gemeenten flinke uitdagingen. Het is waar dat die taken met te grote kortingen zijn gedecentraliseerd. Dat signaal hebben we Den Haag natuurlijk allang als provincie en gemeenten gegeven Maar we kennen ook het belang van goede samenwerking en afspraken binnen en tussen gemeenten; goed dat de gemeenten zich herpakken in de samenwerking.

We hebben als Zeeland eilanden, 13 mooie gemeenten, het waterschap en de provincie, maar we functioneren niet als eiland. We zijn afhankelijk van elkaar en de wereld, voor onze natuur, economie, onze veiligheid, onze gezondheid en leefbaarheid.

We weten dat onrust en onveiligheid elders in de wereld tot nieuwe vluchtelingenstromen kan leiden. Als mensen zicht hebben op verblijf in ons land willen we niet alleen helpen met opvang maar hebben we nieuwe Zeeuwen ook gewoon nodig voor onze arbeidsmarkt en leefbaarheid in de toekomst.

We zullen ook gezamenlijk als Europese regio de kansen van de aangekondigde Europese Green Deal benutten en waar nodig ook de goede kant op beïnvloeden.

De komende Brexit heeft gevolgen voor onze provincie. Maar vanuit het besef van wederzijdse afhankelijkheid en belang voor economische voorspoed en veiligheid zullen zij en wij ook over die grens moeten blijven samenwerken.

We gaan met vertrouwen het nieuwe jaar tegemoet. Samenwerkend aan inhoudelijke uitdagingen en opgaven met een weerbare overheid.

Een weerbaar bestuur dat vertrouwen verdient omdat het gelijke gevallen gelijk behandelt, geen ruimte biedt voor cliëntelisme en geen ruimte biedt voor lieden die onze sterke infrastructuur benutten voor criminele (drugs)activiteiten, witwassen van crimineel geld of uitbuiting van mensen. We spreken elkaar aan wat we preventief kunnen doen en hoe we het aanpakken.

Elk jaar krijgt u een cadeautje (althans dat vind ik): mijn jaarverslag, niet alleen op computer maar ook smartphone of tablet te lezen. Dat is belangrijk: dat alle Zeeuwen kunnen zien hoe wij in het Provinciehuis en ver daarbuiten samen met heel veel anderen elke dag proberen het beste te doen voor Zeeland en de Zeeuwen.

Tot slot

In tijden van veranderingen en ‘transities’ kunnen wij altijd terugvallen op die basiswaarden waar 75 jaar geleden zo hard voor is gevochten. En onze Zeeuwse waarden die ons verbinden en leidraad zijn voor ons handelen en waar we elkaar op aanspreken. Dat gaat niet vanzelf maar vraagt inzet van ons allemaal.

Een jaar waarin wij onze vrijheid vieren in het besef dat het die vrijheid is die ons verbindt, die ons kracht geeft en ons in staat stelt er een mooi jaar van te maken, met en in vertrouwen!

Mede namens het provinciebestuur, Provinciale en Gedeputeerde  Staten en onze medewerkers wens ik u allen een heel voorspoedig en gelukkig nieuwjaar!