De grote waterkeringen in Zeeland worden doorlopend versterkt. De Provincie heeft als taak erop toe te zien dat dit op zo'n manier gebeurt dat de natuur en het cultuurhistorisch erfgoed er niet door worden aangetast. Daarnaast bepaalt de Provincie de kaders voor de te bieden waterveiligheid via regionale waterkeringen.

Primaire waterkeringen

Primaire waterkeringen zijn de grote waterkeringen die ons tegen de zee en de grote rivieren beschermen. In Zeeland gaat het om de duinen en de grote dijken langs onder meer de Oosterschelde en Westerschelde. Het Rijk stelt hier, in overleg met de regio, veiligheidsnormen voor op. Die geven aan hoe stevig de dijken, dammen en duinen moeten zijn.

Stevig genoeg?

In zogeheten ‘toetsronden’ wordt om de zes jaar (vanaf 2017 om de twaalf jaar) nagegaan of dijken, dammen en duinen nog stevig genoeg zijn. De toetsronde wordt uitgevoerd door de beheerder van de waterkering. Alle dijken in Zeeland zijn in beheer van het Waterschap Scheldestromen, behalve de grote dammen die de eilanden verbinden. Hiervan is Rijkswaterstaat de beheerder, dit geldt ook voor de Stormvloedkering in de Oosterschelde. Als een waterkering niet aan de veiligheidsnorm voldoet, wordt hij als project opgenomen in het Hoogwaterbeschermingsprogramma.

Zwakke Schakels

De laatste toetsronde van de primaire waterkeringen was in 2011; dit was de Derde Toetsing. Hieruit kwam naar voren dat een aantal plaatsen dringend aangepakt moeten worden, de zogeheten ‘Zwakke Schakels’. In Zeeland zijn dat Zuidwest Walcheren en West Zeeuws-Vlaanderen, waar stevigere dijken en duinen aangelegd moeten worden. Deze projecten zijn klaar in 2015. Dat geldt ook voor het project Steenbekledingen; langs de Ooster- en Westerschelde zijn sinds 1997 een groot aantal dijkvakken aangepakt.

De Derde Toetsing bracht aan het licht dat ook nog op enkele andere plaatsen dijkversteviging nodig is, onder meer op Tholen en Schouwen. Deze projecten zijn opgenomen in het nieuwe Hoogwaterbeschermingsprogramma, dat loopt van 2014 tot en met 2019.

Provincie en Hoogwaterbeschermingsprogramma

De Provincie is betrokken bij de precieze invulling van projecten in het Hoogwaterbeschermingsprogramma. We hebben als taak de ruimtelijke kwaliteit te bewaken als een primaire waterkering versterkt moet worden. We letten er onder andere op dat de natuurwetgeving en natuurbeheerplannen gevolgd worden en dat belangrijke cultuurhistorische objecten, zoals historische strekdammen en muraltmuren, bewaard blijven.

Daarnaast hebben Gedeputeerde Staten de wettelijke bevoegdheid om een dijkversterkingsplan goed te keuren. Dat betekent dat een plan aangepast moet worden wanneer de Provincie er niet mee akkoord zou gaan.

Vierde Toetsing

De volgende toetsronde, de Vierde Toetsing, vindt plaats in 2017. Bij deze toetsing worden nieuwe veiligheidsnormen gebruikt. In grote lijnen zijn deze inmiddels bekend: ze richten zich niet meer alleen op de hoogte van waterkeringen, maar vooral ook op de stabiliteit. De precieze normering moet nog in wetgeving worden vastgelegd.

Regionale waterkeringen

De regionale waterkeringen zijn dijken die niet direct tegen de zee of de grote rivieren beschermen. In Zeeland zijn het dijken langs het Kanaal door Walcheren en het Kanaal van Gent naar Terneuzen. Ook de voormalige oude zeedijken, die na inpoldering midden in de weilanden zijn komen te liggen, behoren ertoe. De kans dat de grote, primaire waterkeringen doorbreken is heel klein, maar nooit nul. Mochten ze onverhoopt ooit doorbreken dan kunnen de oude zeedijken de gevolgen beperken.

Taak van de provincie

De Provincie is bevoegd gezag voor deze regionale waterkeringen. Dat betekent dat de Provincie bepaalt welke veiligheidsnorm geldt, bijvoorbeeld hoe hoog ze moeten zijn. Het waterschap is de beheerder van de regionale keringen en zorgt ervoor dat de dijken aan deze normen voldoen. De Provincie is ook verantwoordelijk voor de bescherming van de keringen. Er kan bijvoorbeeld niet op gebouwd worden en ze mogen niet worden afgegraven. De bescherming nemen we op in onder meer bestemmingsplannen.

Contact

Erik Schumacher
+31 118 631935
fh.schumacher@zeeland.nl

Kaart met primaire en secundaire waterkeringen