Terugblik op een vroeg en warm zomerseizoen
Met andere ogen naar het Veerse Meer
Wie op een zomerse dag naar het Veerse Meer kijkt, ziet misschien vooral helder water, zwemmers, boten en kwallen. Wateradviseurs Ymke Temmerman en Michiel Bil van Provincie Zeeland kijken anders. Zij letten op de kleur en geur van het water, doorzicht, wieren, vissen, schelpdieren en ander leven. Een verandering kan een eerste aanwijzing zijn dat er iets aan de hand is. Hoe gaan zij te werk en hoe kijken zij naar zomer 2026?
Veilig en schoon zwemmen
Een belangrijk deel van het werk van Ymke en Michiel draait om zwemwater. In de zomer neemt dat werk toe. Het doel is dat mensen veilig en in schoon water kunnen zwemmen. Daarvoor werken ze nauw samen met onder andere Rijkswaterstaat, RUD Zeeland, Waterschap Scheldestromen, gemeenten en GGD.
Tijdens warme perioden zijn de adviseurs wekelijks rond het Veerse Meer te vinden, en als daar aanleiding voor is vaker. Ze bezoeken zwemwaterlocaties en letten op alles wat de waterkwaliteit of veiligheid kan beïnvloeden. Daarbij zijn niet alleen metingen belangrijk. “Je gebruikt vooral je zintuigen”, vertellen ze. Hoe ruikt het water? Welke kleur heeft het? Hoe helder is het? Welk leven is er te zien? Ligt er veel wier of afval? Wie vaker op dezelfde plek komt, leert veranderingen herkennen.
Ook meldingen uit het gebied helpen daarbij. Ondernemers, beheerders, recreanten en andere gebruikers van het Veerse Meer zijn belangrijke extra ogen en oren. Zij zijn soms dagelijks op dezelfde plek en merken veranderingen daardoor snel op.
2026: een seizoen dat vroeg begon
De zomer van 2026 begon voor de wateradviseurs eerder dan gebruikelijk. Het werd al vroeg warm en de ecologische ontwikkeling in het water liep daardoor een maand voor op wat ze normaal zien. Kruiskwallen werden bijvoorbeeld al begin mei gezien.
De afgelopen twee jaar kregen kruiskwallen extra aandacht. Daarom werd dit jaar eerder gestart met inspecteren en waarschuwen. Uiteindelijk bleef een tweede grote piek uit en waren er voor zover bekend geen incidenten met zwemmers.
Kwallen bleven wel een veelbesproken onderwerp. Veel bezoekers zagen grote aantallen oorkwallen. Die kunnen er indrukwekkend uitzien, maar steken niet. Ook viel iets anders op: de Amerikaanse ribkwal werd dit jaar veel minder gezien dan enkele jaren geleden.
Verschillen tussen oost en west
Half juli kwamen meldingen binnen van vissterfte. Rond dezelfde periode veranderde ook het uiterlijk van het water. Het werd plaatselijk troebeler en er waren vlokken in het water te zien. Tijdens de lange warme en droge periode die volgde, zagen de adviseurs vooral in het westelijke deel van het Veerse Meer veranderingen. Vanaf half augustus was daar op sommige plekken vanaf kleine diepte minder zichtbaar leven aanwezig. In het oostelijke deel zag het onderwaterleven er juist opvallend goed uit.
Dat verschil maakt het Veerse Meer interessant én ingewikkeld. Via de Katse Heule vindt uitwisseling met de Oosterschelde plaats. Die invloed is niet overal in het meer even groot. Het Veerse Meer is vrijwel een stilstaande bak met brak/zout water. Daarnaast is het meer op veel plaatsen ondiep en daardoor warmt het water in de zomer snel op. Onder bepaalde omstandigheden kunnen verschillende waterlagen ontstaan die nauwelijks met elkaar mengen. Dat kan gevolgen hebben voor de hoeveelheid zuurstof in diepere delen van het meer. Dit alles zorgt voor extra uitdaging in de zomer. Daarom wordt het extra goed in de gaten gehouden en kunnen ze snel schakelen als het nodig is.
Door gedurende het seizoen steeds terug te keren naar dezelfde plekken krijgen de adviseurs een beter beeld van hoe het water zich ontwikkelt.
Kijken naar wat er gebeurt
Wat ziet een wateradviseur dat een bezoeker misschien niet ziet? Volgens Ymke en Michiel hoe sterk het onderwaterleven kan verschillen tussen locaties én door de tijd. Op het ene moment is het water glashelder en zijn meters diep vissen, wieren, schelpdieren, sponzen en ander bodemleven te zien. Op een ander moment kan het beeld op dezelfde of een andere plek sterk veranderen.
Dat is ook waarom Michiel graag langs de oevers van het Veerse Meer komt. Niet alleen voor zijn werk: als kind leerde hij er zo'n veertig jaar geleden surfen en later kwam hij er vaak met zijn vader. Ook de natuur langs de oevers, met in het voorjaar onder andere wilde orchideeën, maakt het gebied voor hem bijzonder.
Ymke vindt het mooi dat je op stukken bij het Veerse Meer de bodem goed kan zien. Dit geeft een mooi beeld van, en ook binding met, wat er allemaal onder water gebeurt en leeft.
Blijven werken aan de waterkwaliteit
Voor de toekomst hopen de wateradviseurs vooral op een blijvende verbetering van de waterkwaliteit en ecologie. Meer dynamiek en uitwisseling van water kunnen daarbij een rol spelen. Voor grootschalige oplossingen is meer onderzoek nodig, maar ondertussen wordt ook gekeken naar maatregelen die op kleinere schaal verschil kunnen maken.
Daarbij blijft goed volgen wat er in het meer gebeurt belangrijk. Het Veerse Meer is voortdurend in ontwikkeling. De combinatie van metingen, veldbezoeken én signalen uit het gebied helpt om veranderingen zo vroeg mogelijk op te merken en waar nodig snel te handelen.
Iets bijzonders gezien in of rond een officiële zwemwaterlocatie?
Meld het via de zwemwater-app of neem contact op met de zwemwatertelefoon via 0118 - 41 23 23. Bekijk alle zwemwaterlocaties op https://www.zwemwater.nl.