Eerste Zeeuwse geschenkwoningen krijgen status van rijksmonument
De eerste Zeeuwse geschenkwoningen uit de periode na de Watersnoodramp van 1953 krijgen de status van rijksmonument. In de gemeente Reimerswaal gaat het om zes geschenkwoningen aan de Europastraat in Hansweert. Ook in de gemeenten Schouwen-Duiveland en Tholen worden geschenkwoningen aangewezen als rijksmonument. Het gaat om Duinwegje 7 tot en met 15 in Burgh-Haamstede, Duinweg 17 in Renesse en het voormalige dorpshuis in Scherpenisse.
De houten geschenkwoningen zijn een bijzonder onderdeel van het erfgoed van de Watersnoodramp van 1953. Na de ramp, waarbij 1.836 mensen om het leven kwamen en duizenden mensen hun woning verloren, kwam vanuit de hele wereld hulp op gang. Denemarken, Finland, Noorwegen, Oostenrijk, Frankrijk en Zweden schonken houten prefabwoningen aan Nederland. Zeeland kreeg 413 van deze woningen.
Veel geschenkwoningen zijn inmiddels verdwenen. De woningen die er nog staan, vormen een tastbare herinnering aan de ramp én aan de internationale solidariteit die Nederland destijds ondervond. De nieuwe rijksmonumentenstatus draagt bij aan het behoud van dit bijzondere herinneringserfgoed en maakt aanspraak op rijksmiddelen, waaronder de Woonhuisregeling, mogelijk.
Zorgvuldig omgaan met erfgoed
De aanwijzing betekent niet dat alle Zeeuwse geschenkwoningen nu beschermd zijn. Het is daarom belangrijk dat gemeenten, eigenaren en andere betrokkenen zorgvuldig omgaan met het resterende erfgoed. De bestaande inventarisatie kan daarbij helpen, bijvoorbeeld bij de mogelijke aanwijzing van andere woningen als gemeentelijk monument of bij bescherming als onderdeel van een dorpsgezicht.
De provincie Zeeland heeft inmiddels het initiatief genomen voor de Communicatiecampagne Geschenkwoningen Zeeland. Met verhalen van voormalige en huidige bewoners wordt aandacht gevraagd voor de betekenis van deze woningen en voor het belang van solidariteit en elkaar helpen.
Ook voor de toekomst waardevol
De geschenkwoningen zijn niet alleen historisch interessant. Ze waren destijds snel te bouwen, compact, licht, praktisch en relatief goed geïsoleerd. Daarmee zijn ze ook vandaag relevant in het gesprek over duurzaam en efficiënt wonen. Het behoud, hergebruik en het benutten van de kennis uit deze bijzondere woningen biedt kansen voor de toekomst.
De geschenkwoningen maken het verhaal van de Watersnoodramp letterlijk zichtbaar en herinneren ons aan de kracht van internationale solidariteit.