Najaarsnota Provincie Zeeland: geld voor innovatie, behoud en herstel
De Provincie Zeeland trekt het komend jaar veel geld uit voor investeringen in innovatieve ondernemingen, in nieuwe kernenergietechnologieën, in herbestemming van kerken, in wonen, zoetwater, natuurherstel, fietspaden en in de Rusthoeve. Dat blijkt uit de najaarsnota 2026 en de begroting 2027 van het dagelijks provinciebestuur, waarover op 6 november wordt gedebatteerd in Provinciale Staten . Dan wordt ook duidelijk welke plannen op steun kunnen rekenen.
Als het aan het college van Gedeputeerde Staten (GS) ligt, gaat het meeste geld (22,5 miljoen euro) naar de ontwikkeling van kleine en geavanceerde kernreactoren (SMR’s en AMR’s). Deze dragen bij aan een duurzamere industrie, aan energieonafhankelijkheid en het vergroot het concurrentievermogen van Nederland en Europa. De ontwikkeling van SMR’s is niet voor niets een van de sleutelprojecten van Zeeland 2050. De investeringen van respectievelijk 15 en 7,5 miljoen euro gaan naar de bedrijven Allseas en Thorizon. De insteek hierbij is dat het geld pas wordt geïnvesteerd als de plannen van Allseas en Thorizon voldoende concreet zijn. Bovendien verwacht het provinciebestuur het geld terug te verdienen, bijvoorbeeld in de vorm van aandelen.
Investeringsfondsen
Zeeland blijft achter bij investeringen in startups en snelgroeiende bedrijven, onder meer omdat er weinig privaat durfkapitaal beschikbaar is in onze provincie. Eerder vroegen Provinciale Staten al aan GS om te bezien of daar iets aan te doen was. GS stellen nu voor bestaande fondsen van Impuls Zeeland te versterken en één of meer nieuwe fondsen in het leven te roepen. Daarvoor wil het college € 15 miljoen uittrekken voor de periode 2028 tot en met 2031.
Kerkgebouwen
Vanwege de ontkerkelijking in de afgelopen decennia is de toekomst voor meer dan honderd kerkgebouwen in Zeeland onzeker. Hierdoor ontstaat het risico op leegstand, verval en verlies van cultuurhistorische waarden. Tegelijk kunnen de gebouwen voor mogelijk andere doelen worden gebruikt. Voor behoud en herbestemming van die kerken is er komend jaar € 6 miljoen beschikbaar. Hiervan is € 5 miljoen bedoeld voor een herbestemmingsfonds Religieus Erfgoed en wordt € 1 miljoen beschikbaar gesteld voor onder meer onderzoek en kennisontwikkeling.
Zoetwater
De afgelopen zomer bewees nog maar eens dat aanhoudende droogte een groot risico vormt voor, onder meer, de voedselzekerheid. Om agrariërs te ondersteunen bij het toepassen van zoetwatermaatregelen en door samen te werken met gemeenten, het waterschap en andere partners aan concrete zoetwaterprojecten wil het college die mogelijk drogere toekomst het hoofd bieden. Daarvoor is ruim € 4 miljoen beschikbaar. Daarnaast wordt er om een vervolg te geven aan het Deltaplan Zoetwater nog eens € 3,8 miljoen uitgetrokken.
Natuurherstel
Ook de natuur heeft te lijden onder aanhoudende droogte. In het project Water tussen Wal en Schelde wordt overtollig zoetwater van de Brabantse Wal naar het Markiezaatsmeer geleid. Hiermee wordt dat water beter benut en draagt het bij aan het bereiken van de Natura 2000-doelstellingen voor het gebied. Hiermee is een investering van zo’n € 1 miljoen euro gemoeid. In meer algemene zin gaat er voor 2026 en 2027 samen ook nog ruim € 2 miljoen euro naar een samenhangend pakket aan maatregelen gericht op natuurherstel en stikstofreductie. Dit geld is met name bedoeld voor werkzaamheden gericht op vergunningverlening, juridische procedures en beleidsuitvoering.
Fietspaden
De provinciale infrastructuur vraagt om blijvende aandacht. Daarom investeert de Provincie Zeeland niet alleen in de vervanging en renovatie van de provinciale wegen, maar ook in fietspaden. De komende jaren wordt voor € 7 miljoen een groot aantal kilometers fietspad vervangen of gerenoveerd. Daarmee blijft de fietsinfrastructuur veilig en comfortabel, en draagt de Provincie bij aan een goede bereikbaarheid en duurzame mobiliteit in Zeeland. Daarnaast trekt de Provincie € 300.000 extra uit voor de uitvoering van het Actieprogramma Fiets, specifiek gericht op maatregelen voor de sociale veiligheid.
Wonen
De afgelopen jaren heeft het college al geld uitgetrokken voor het beter benutten en het verbeteren van de woningvoorraad in Zeeland. De regelingen die daarvoor in het leven zijn geroepen blijken succesvol en worden gecontinueerd. Daarom komt er voor 2027 € 2 miljoen extra beschikbaar voor initiatieven die bijdragen aan herstructurering, hergebruik en verbetering van de bestaande woningvoorraad.
Rusthoeve
De Rusthoeve in Colijnsplaat is een kennis- en innovatiecentrum voor toekomstbestendige landbouw in Zuidwest-Nederland. Deze praktijkgerichte proefboerderij combineert kennis en innovatie met groen onderwijs op één locatie. Om de Rusthoeve de kans te geven zich verder te ontwikkelen (tot de Nieuwe Rusthoeve) trekt het college in totaal € 2,5 miljoen uit. Ook andere publieke en private partijen dragen bij aan de ontwikkeling.