Landbouw in 2050 begint vandaag: inspirerende tweedaagse Werkplaats Netwerk Platteland in Zeeland
Hoe ziet de landbouw van de toekomst eruit? Over die vraag bogen zich op 20 en 21 mei honderden boeren, beleidsmakers, onderzoekers, onderwijsinstellingen en andere betrokkenen tijdens de Werkplaats Netwerk Platteland in Middelburg. Twee dagen lang stond de toekomst van de landbouw centraal, met aandacht voor voedselproductie, water, klimaat, natuur, innovatie en het verdienvermogen van agrarische ondernemers.
De bijeenkomst werd op opvallende wijze geopend door gedeputeerde Arno Vael (Water, Bodem, Klimaat & Landbouw) van de Provincie Zeeland. Samen met dagvoorzitter Arieke van Liere maakte hij op een innovatieve fruittrekker een rondje over het Abdijplein. Vervolgens bracht hij haar via de rode loper naar het podium van de Nieuwe Kerk, waar het officiële programma van start ging. Een symbolische entree die direct de verbinding legde tussen innovatie , landbouw en de toekomst.
Zeeland als proeftuin voor landbouw van de toekomst
Commissaris van de Koning, Hugo de Jonge opent in woord de bijeenkomst. Hij benadrukt in zijn speech dat Zeeland een unieke positie heeft als landbouwprovincie.
"Zeeland behoort tot de meest productieve landbouwgebieden van Europa. Tegelijkertijd staan we voor grote uitdagingen op het gebied van klimaat, waterbeschikbaarheid, bodemkwaliteit en biodiversiteit . Juist daarom kunnen we hier laten zien hoe landbouw ook in 2050 succesvol én toekomstbestendig kan zijn."
Volgens De Jonge draait de toekomst niet om kiezen tussen landbouw, natuur of water, maar om het slim combineren van deze opgaven.
"De landbouw van morgen is economisch sterk, innovatief en geworteld in een gezonde bodem en voldoende zoet water. Dat noemen wij volhoudbare landbouw: landbouw die perspectief biedt aan ondernemers én rekening houdt met volgende generaties."
Samen bouwen aan Landbouw 2050
Tijdens de eerste dag gingen deelnemers met elkaar in gesprek over de kansen en dilemma's van de landbouw richting 2050. In veertien werkbanken kwamen uiteenlopende thema's aan bod, variërend van toekomstbestendig bodembeheer, gewasbescherming en robotisering tot nieuwe verdienmodellen, klimaatadaptatie en het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB).
Voor gedeputeerde Arno Vael staat samenwerking centraal:
"De landbouw van 2050 ontwerpen we niet achter een bureau. Dat doen boeren, onderzoekers, onderwijsinstellingen, overheden en maatschappelijke organisaties samen. Deze Werkplaats laat precies zien hoeveel kennis, innovatiekracht en ondernemerschap daarvoor aanwezig zijn."
Zoet water als sleutel voor de toekomst
Een belangrijk thema tijdens de Werkplaats was de beschikbaarheid van voldoende zoet water. Voor Zeeland is dat volgens Vael één van de bepalende factoren voor de toekomst van de landbouw.
"Water is de basis onder vrijwel alle opgaven in het landelijk gebied. Zonder voldoende zoet water wordt het veel moeilijker om doelen te bereiken voor landbouw, natuur, waterkwaliteit en klimaatadaptatie."
Daarom werkt Zeeland aan een meerjarige aanpak voor de zoetwatervoorziening.
Gedeputeerde Arno Vael licht daarbij de Zeeuwse driesporenaanpak toe.
Spoor 1: Zelfvoorzienend waar mogelijk
Agrarische ondernemers en gebieden
stimuleren
om meer water vast te houden, slimmer te benutten en lokaal op te slaan.
Spoor 2: Nieuwe regionale aanvoer en verdeling van zoet water
Onderzoeken en realiseren van aanvullende zoetwaterverbindingen en regionale oplossingen om water beter beschikbaar te maken voor landbouw, natuur en drinkwater.
Spoor 3: Strategische keuzes voor de lange termijn
Samen met het Rijk en regionale partners nadenken over de grote systeemkeuzes die nodig zijn om Zeeland ook op lange termijn weerbaar te houden tegen droogte, verzilting en klimaatverandering.
"We moeten vandaag investeren in oplossingen die over tientallen jaren nog steeds werken. Dat vraagt om lef, innovatie en samenwerking. Alleen zo houden we Zeeland ook in 2050 vruchtbaar, leefbaar en economisch sterk."
Inspirerende voorbeelden uit de praktijk
Op de tweede dag bezochten deelnemers innovatieve bedrijven en projecten verspreid over Zeeland. Van regeneratieve landbouw en biodynamische fruitteelt op Schouwen-Duiveland tot waterinnovaties op Walcheren, circulaire initiatieven in Zeeuws-Vlaanderen en de Boerderij van de Toekomst op Noord-Beveland. De excursies maakten zichtbaar hoe veel ondernemers vandaag al werken aan de landbouw van morgen.
Gedeputeerde Arno Vael kijkt tevreden terug op de tweedaagse:
"Ik heb twee dagen lang gezien hoeveel energie, creativiteit en betrokkenheid er in onze sector zit. Dat geeft vertrouwen. De toekomst van de Zeeuwse landbouw ligt niet vast, maar als we blijven samenwerken zoals hier, dan ben ik ervan overtuigd dat Zeeland ook in 2050 één van de sterkste landbouwregio's van Europa is."