"Het gaat om de toekomst in Zeeland"
Het leeft in de media en ook onder veel inwoners in Zeeland: komen er nieuwe kerncentrales naar Zeeland en waar worden ze dan gebouwd? Hoe gaan ze eruit zien? Wat betekent het voor Zeeland? Op veel vragen zijn nog geen antwoorden, maar er is weer een fase in de voorbereiding afgesloten. We praten erover met Jo-Annes de Bat, gedeputeerde Provincie Zeeland.
Op 26 juni eindigde de inspraakprocedure van de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau voor de twee nieuwe kerncentrales die het Rijk heeft gepland. Het ministerie van KGG meldt dat er ruim 500 reacties zijn binnengekomen uit heel Nederland. Wat vind je hiervan?
“Dat is mooi, het laat zien dat het leeft. Ook in Zeeland, wat heel logisch is, er komt nogal wat op ons af als de centrales hier gebouwd gaan worden. Vooral in de bouwfase zal er een enorme bedrijvigheid zijn in het bouwgebied. En er zijn ook tal van minder zichtbare activiteiten, zoals bij toeleveranciers, in het onderwijs en ook bijvoorbeeld in de zorgsector. De medewerkers (en soms hun gezinnen) gaan in Zeeland wonen en gebruik maken van alle voorzieningen. We moeten hier goed naar blijven kijken, zodat de nadelige effecten zo beperkt mogelijk zijn en de voordelen goed benut kunnen worden.
Het ministerie gaf aan dat de informatiebijeenkomsten in Zeeland redelijk goed bezocht zijn. Bezoekers van de informatieavonden waren over het algemeen niet blij met de komst van nieuwe kerncentrales. Dat beeld lag een stuk genuanceerder bij de gesprekken in het mobiele informatiepunt waarmee het ministerie drukke plaatsen in de gemeenten bezocht. Daar bleken veel mensen neutraal ertegenover te staan en ook positief over de kansen voor Zeeland. Het is goed wanneer inwoners hun mening laten horen, het gaat immers om de toekomst in onze provincie.”
In de komende periode zal het ministerie de reacties bestuderen en beantwoorden. Het ministerie verwacht eind 2025 een reactie te kunnen geven op alle vragen en reacties in een zogenoemde ‘reactienota’. Deze zal gelijktijdig met de definitieve NRD gepubliceerd worden op de website overkernenergie.nl. Het onderzoek zoals beschreven in de cNRD zal nu starten. Het onderzoek bestaat uit een milieueffectrapportage (plan-MER) en een Integrale Effecten Analyse (IEA). Het plan-MER brengt per locatie de effecten op het milieu in kaart. De IEA onderzoekt hierop aanvullend ook aspecten die te maken hebben met omgeving, kosten, techniek en toekomstvastheid. Toekomstvastheid gaat bijvoorbeeld over de raakvlakken met andere projecten die in dezelfde gebieden spelen, zoals ammoniakopslag, waterstofinfrastructuur en aanlandingen voor windenergie op zee. Omgeving gaat onder andere over bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak.
De keuze voor een locatie zal nog best ingewikkeld zijn. Heeft de Provincie zelf een voorkeur en zo ja waarom dan die locatie?
“Allereerst vinden wij het heel jammer dat het nog een jaar duurt voordat de definitieve keuze voor een locatie wordt gemaakt. Zo zitten inwoners, organisaties en bedrijven nog een jaar in onzekerheid. Dat is niet wenselijk. Het is natuurlijk goed dat het ministerie heel zorgvuldig te werk gaat hoor, maar jammer dat dit zoveel tijd in beslag moet nemen.
We hebben geen duidelijke voorkeur. Vanuit Zeeuws perspectief gezien vinden wij de locatie in Borssele nog steeds een heel logische keuze. De twee kerncentrales passen op het terrein bij EPZ en er zijn mogelijkheden in de buurt om bouwterreinen aan te wijzen. Het voormalig Thermphos-terrein in Vlissingen is wat minder voor de hand liggend omdat daar al andere plannen voor zijn. Er zijn inmiddels vergunningaanvragen die van belang zijn voor de gewenste vergroening van onze waterstofeconomie. De locatie Mosselbanken/Paulinapolder in Terneuzen is een gebied waar mensen wonen en werken. Ook daar zijn al volop andere plannen, meer passend bij de havenactiviteiten van North Sea Port. Een en ander zal goed met elkaar vergeleken moeten worden bij het maken van de locatiekeuze voor de nieuwe kerncentrales.
We hebben het ministerie ook nog wat suggesties gedaan voor aanvullende onderzoeken om tot de beste keuze te komen. Denk bijvoorbeeld aan het heel nieuwe concept van een Small Modular Reactor (SMR). Misschien zijn twee van die SMR’s ook al een prima aanvulling voor het energiesysteem. En verder zal ook goed gekeken moeten worden naar eventuele domino-effecten bij omliggende bedrijven bij calamiteiten bij de kerncentrale. De kans dat er met een kerncentrale wat mis gaat is uiterst klein, maar natuurlijk niet onmogelijk. Daarom moet je daar altijd op voorbereid zijn.”
Nog wat leuks te melden?
“Jazeker. Op 12 juni organiseerden we samen met ZB Bibliotheek van Zeeland een informatieavond over kernenergie. Een avond waar verschillende specialisten hun mening gaven over de eventuele komst van nieuwe kerncentrales naar Zeeland. De avond werd begeleid door Diederik Jekel, natuurkundige en bekend van de podcast ‘Splijtstof’. Zo’n 80 mensen namen deel aan de live discussie in de ZB en zo’n 70 mensen volgden de livestream. Behalve het delen van informatie was er ook volop aandacht voor vragen en opmerkingen vanuit het publiek en via de chat. De livestream is nog steeds terug te kijken, wat inmiddels zo’n 600 mensen al hebben gedaan. Kijken kan via een link op deze pagina: Kernenergie | Provincie Zeeland
Verder zijn we druk bezig om opnieuw te kijken naar voorwaarden waaronder Provincie Zeeland positief kan staan ten opzichte van de komst van twee nieuwe kerncentrales. In 2023 is dat ook gedaan, maar met de kennis van nu willen we die voorwaarden nog eens goed onder de loep nemen. Het kan nodig zijn om ze hier en daar wat aan te scherpen. Om dit goed te kunnen doen, willen we ook de inwoners weer betrekken door hun mening te vragen over een aantal concrete onderwerpen. Na de zomer kan ik daar meer over vertellen.
Tot slot nog een agendatip: Op 20 september is de Open Energiedag, met ook in Zeeland allerlei leuke en interessante evenementen. Het gaat dan natuurlijk niet alleen over kernenergie, maar over diverse aspecten van de energie van de toekomst. Kijk voor meer info op Open Energiedag - Daar krijg je energie van.
Lees ook de andere interviews over kernenergie.
