“We willen alle kansen voor de energietransitie benutten"
Het participatietraject van de Provincie over de mogelijke komst van kerncentrales zit in een afrondende fase. Medewerkers zijn druk bezig om de opbrengsten van alle straat- en schoolgesprekken en de online vragenlijst te verzamelen en duiden. Ondertussen laat het provinciebestuur geen moment onbenut om het nucleaire kennis- en onderwijs in Zeeland te versterken. We praten erover met Jo-Annes de Bat, gedeputeerde Provincie Zeeland.
We lazen pas nog over ontwikkelingen zoals kleine kernreactoren en samenwerking met een universiteit in Canada, waar komen al die initiatieven vandaan?
“In de nucleaire wereld gaan ontwikkelingen razendsnel. Bijvoorbeeld die kleine kernreactoren, Small Modular Reactors (SMR's), vind ik erg interessant. Vooral omdat je ze flexibeler in kunt zetten, bijvoorbeeld in de buurt van fabrieken die de stroom hard nodig hebben. Maar er gebeurt ook veel rondom een andere technologie, die van gesmolten zout. Een gesmoltenzoutreactor (MSR) is een kernreactor die gesmolten zout gebruikt als koelmiddel voor de reactor. Voordeel hiervan is dat straling van het afval sneller verloren gaat. Een samenwerking van verschillende partijen heeft hier onlangs een Europese subsidie voor gehad. Dit soort ontwikkelingen en projecten versterken Zeeland als toonaangevende energieregio. En al deze ontwikkelingen gaan zo snel dat we daar wel bovenop moeten zitten.
En we waren met een aantal Zeeuwse bestuurders in september in Amerika en Canada, dat doen we iedere twee jaar voor de uitreiking van de Four Freedoms Awards. We proberen tijdens zo’n bezoek altijd zo veel mogelijk interessante plekken te bezoeken en mensen te spreken. Zo kwamen we ook bij de Ontario Tech University in Oshawa Canada. Daar is zoveel kennis aanwezig over kernenergie -Canada telt maar liefst 22 kernreactoren- dat we graag met hen willen optrekken om ons nucleair onderwijs in Zeeland te versterken. Los van of, wanneer en waar de twee kerncentrales komen; inzetten op goed nucleair onderwijs doen we sowieso omdat het goed is voor Zeeland. Er is bijvoorbeeld nu ook al een minor op de HZ University of Applied Sciences die veel studenten aantrekt.”
Er gebeurt dus al van alles in Zeeland. Jullie zeggen dat een besluit over kerncentrales niet bij de Provincie ligt, maar bij de rijksoverheid. Zetten jullie door al deze acties de deuren nu niet wagenwijd open voor kerncentrales?
“Zo zie ik dat niet. Maar dat Zeeland een belangrijke rol speelt in de energietransitie en een toonaangevende energieregio wil blijven is een feit. En dat kerncentrales hier een rol in gaan spelen ook. Bovendien zijn wij als provinciebestuur ook voorstander van kernenergie. En als de centrales dan ergens moeten komen, dan is Zeeland voor ons een logische plek, omdat we hier al veel ervaring hebben met een centrale en het ons ook kansen biedt, zeker als je kijkt naar kennis en onderwijs. Maar dat betekent niet dat we maar op onze handen moeten zitten en afwachten wat de rijksoverheid beslist. Wij willen voorop lopen in de energietransitie en alle mogelijke kansen verkennen om te weten welke we moeten benutten. En als kleine reactoren hierin een rol kunnen spelen of een samenwerking met Canada daarin helpt, dan moeten we daar gebruik van maken. Maar dan moet je dat wel goed weten waar je het over hebt, daarom steken we veel energie in dit soort contacten en onderzoeken.”
Als de kerncentrales hier dan zo welkom zijn, waarom zou je er dan eisen aan willen verbinden in een Rijk-Regio pakket? De rijksoverheid weet toch ook dat Zeeland ze graag wil hebben, andere regio's staan vooralsnog niet echt te juichen...
“Je hoort mij niet zeggen dat Zeeland ze graag wil hebben. Wij als provinciebestuur zijn voor kernenergie en zien de kansen die het met zich meebrengt. En van veel Zeeuwse industriebedrijven weet ik dat die ze liever vandaag dan morgen gebouwd willen hebben. Maar laten we eerlijk zijn; vooral de bouw van de centrales heeft echt een enorme impact op ons prachtige Zeeland. Het gaat wel zichtbaar zijn. Daarom willen we afspraken maken dat ze alleen onder voorwaarden gebouwd kunnen worden. Want ons landschap moet er zo min mogelijk op achteruit gaan.
En zeker voor inwoners in de buurt van de mogelijke locaties; ik snap heel goed dat zij bezorgd zijn en dat zij die centrales hier waarschijnlijk helemaal niet willen hebben. Dat is ook de reden dat we eisen stellen aan de komst, want voor alle (bouw)overlast willen we wel wat terugzien. Kernenergie is voor een algemeen, nationaal belang en daar willen wij als Zeeland aan bijdragen. Maar er moet ook veel aandacht zijn voor de belangen van inwoners die er echt gevolgen van gaan ondervinden. Daarop blijven we ook hameren richting de rijksoverheid en dat is wat we willen veiligstellen met voorwaarden in het Rijk-Regio pakket.
En andere regio's zijn inderdaad terughoudender. Misschien omdat ze niet bekend zijn met kernenergie. Dat wij in Zeeland openstaan voor nieuwe kerncentrales en andere nucleaire ontwikkelingen betekent niet dat wij zonder meer akkoord gaan met de bouw ervan. Om een toonaangevende energieregio te zijn, mag je ook wel maatgevend zijn.”
Zie ook: Zeeland versterkt positie als toonaangevende energieregio | Provincie Zeeland en Canadese partner nucleaire samenwerking Zeeland | Provincie Zeeland