Webinar Impactstudie PFAS RWS/WMR vragen en antwoorden
In opdracht van Rijkswaterstaat heeft Wageningen Marine Research twee jaar lang de impact van chemische stoffen op het voedselweb van drie toppredatoren in de Westerschelde onderzocht: de visdief, de bruinvis en de zeehond. Naar aanleiding van deze studie is een webinar opgenomen.
Kijk op www.wur.nl voor meer informatie over de studie.
In februari 2025 is ook een webinar opgenomen hierover.
Op deze pagina vindt u antwoorden op de gestelde vragen over dit onderzoek.
Vragen en antwoorden
p.7 Wat kan gezegd worden over de verwachting van de populatie ontwikkeling van de drie toppredatoren?
Bekijk dit antwoord
Sluit dit antwoord
In het Zeeuwse en Zuid-Hollandse Deltagebied is sinds eind jaren negentig sprake van een continue toename in aantallen. In 2022 zijn in het Deltagebied in augustus 1.528 gewone zeehonden geteld. Omdat het aantal pups relatief laag is en de sterfte hoog is deze groei vooral het gevolg van import uit onder andere de Waddenzee.
Echter, sinds 2013 stagneert de groei van het aantal gewone zeehonden in het Waddengebied. In 2023 werden in de internationale Waddenzee 22.621 zeehonden geteld, opnieuw een daling ten opzichte van het jaar ervoor, waarmee de aantallen ongeveer even groot waren als tien jaar terug. Vorig jaar daalde voor het eerst ook het aantal getelde pups: er werden er in Nederland 2.265 geteld, 22% minder dan het jaar ervoor. Dit jaar is het aantal ongeveer gelijk gebleven met 2.307 getelde pups. De reden van de waargenomen trendbreuk in 2013 en de afname in de tellingen in 2022 is vooralsnog onbekend. Grootschalige emigratie kan worden uitgesloten, blijkt uit de tellingen uit omliggende landen.
Omdat de groei van het aantal zeehonden in het Zeeuwse en Zuid-Hollandse Deltagebied afhankelijk is van import, kan dit betekenen dat op termijn de toename in aantallen zeehonden hier gaat stagneren.
Voor meer informatie, zie Compendium voor de Leefomgeving: https://www.clo.nl/indicatoren/nl123121-gewone-en-grijze-zeehond-in-waddenzee-en-deltagebied-1960-2024
p.9 Zijn de resultaten nav. onderzoek en advies RIVM uit 2022 in lijn met die van dit onderzoek uit 2024?
Bekijk dit antwoord
Sluit dit antwoord
De resultaten van de studies in 2022 en 2024 zijn niet direct vergelijkbaar, omdat de studieopzet van beide studies anders was om het doel te dienen. Er is op andere locaties en in andere monstertypes en soorten gemeten. De garnaal is wel in beide studies onderzocht en de data van 2022 vallen binnen de range van de data van 2024. Een betere vergelijking is die tussen het 2024 onderzoek met de studie van 2006-2008, waar dezelfde opzet is gebruikt. Die vergelijking staat in het hoofdlijnenrapport.
p.17 2.7 Kunnen de gemeten concentraties als functie van de tijd sinds 1992 weergegeven worden voor de Westerschelde en het kanaal Gent-Terneuzen, voor water en biota?
Bekijk dit antwoord
Sluit dit antwoord
Op de site https://waterinfo.rws.nl/ kunt u actuele én historische meetgegevens over Rijkswateren van Rijkswaterstaat opzoeken. Op de site https://waterinfo-extra.rws.nl/beschrijven we welke metingen we doen en waarom we ze doen, u kunt hier ook gegevens en rapporten downloaden of bekijken. Wat de biotamonitoring betreft deze voert WMR uit in opdracht van RWS. Hier kunt u het meest recente WMR rapport over de biotamonitoring (uit 2023) vinden: https://research.wur.nl/en/publications/biotamonitoring-rijkswateren-tot-en-met-2022-deel-i-toetsing-en-t.
Van de norm overschrijdende KRW-stoffen in de Westerschelde en het Kanaal-Gent-Terneuzen heeft RWS samen met de Vlaamse Milieumaatschappij VMM in 2022 door Deltares een uitbreide data analyse uit laten voeren. In dit rapport kunt u ook de nodige illustratieve grafieken terugvinden: https://iplo.nl/publish/pages/201093/een-vergelijking-van-nederlande-en-vlaamse-meetdata-voor-krw-stoffen-in-stroomgebied-schelde.pdf
De trendgrafieken en analyses voor PFAS heeft de heer Jonker (Universiteit Utrecht) in opdracht van RWS in 2021 gerapporteerd kunt u hier vinden: https://open.rijkswaterstaat.nl/open-overheid/onderzoeksrapporten/@215704/poly-perfluoralkylstoffen-pfas/
Beide rapporten vormden de basis voor de impactstudie
p.20 3.4 Zijn er ook bodemmonsters gemeten in de Westerschelde en het kanaal Gent-Terneuzen en wat zijn de concentraties vergeleken met normering?
Bekijk dit antwoord
Sluit dit antwoord
In de huidige studie zijn geen bodemmonsters onderzocht.
p.23 3.7 Welke soorten biota in het voedselweb van de toppredatoren vallen onder Rode lijst soorten (beschermde soorten)?
Bekijk dit antwoord
Sluit dit antwoord
De drie toppredatoren (gewone zeehond, bruinvis, visdief) zijn alle drie doelsoorten voor Natura2000. Bruinvis en gewone zeehond zijn doelsoorten binnen de Habitatrichtlijn, de visdief is hier binnen een broedvogelsoort.
Daarnaast zijn de visdief en de wijting rode-lijst soorten.
Voor meer informatie, zie: https://www.nederlandsesoorten.nl/rode-lijsten
p.24 figuur 3.6 Stel dat er in de Westerschelde geen probleemstoffen aanwezig zouden zijn, hoeveel zeehonden kun je dan verwachten vergeleken met de Waddenzee?
Bekijk dit antwoord
Sluit dit antwoord
Dat is op basis van de huidige kennis niet te voorspellen, omdat er geen direct bewijs is dat aantoont dat probleemstoffen een effect hebben op de zeehonden in de Westerschelde en in hoeverre deze de populatie beïnvloeden. Dus ook niet hoe het aantalsverloop zou kunnen zijn geweest als deze probleemstoffen er niet zouden zijn.