Vragen en antwoorden webinar Ammoniak juni 2024

Van de initiatieven die er momenteel zijn, heeft geen enkele partij de intentie om zelf ammoniak te gaan kraken. Mogelijk dat zij daarvoor een derde partij benaderen, maar hierover is nog geen beslissing genomen.

De veiligheidsregio Zeeland heeft op dit moment geen brandweerpost in het Sloegebied. De vrijwilligerspost van Nieuwdorp is op korte afstand gesitueerd.

De volumes aan onder meer ammoniak die vanaf de het Sloegebied worden getransporteerd zijn momenteel nog niet bekend. Dit is ook mede afhankelijk van de vraag van marktpartijen. E.e.a. zal pas in zicht komen bij een definitieve vergunningaanvraag.

Het vervoer van ammoniak kan plaatsvinden via spoor, water, weg en later eventueel pijpleiding. Al is die laatste op dit moment nog niet grealiseerd.

Methanol lijkt als waterstofdrager een relatief veilige stof te zijn.

Hier valt onderscheid te maken tussen huidig gebruik en toekomstig gebruik. Het huidige gebruik bevindt zich (naast Zeeuws-Vlaanderen) hoofdzakelijk in Geleen (Chemelot). Toekomstig gebruik hangt mede af van ontwikkelingen die nu nog niet helemaal te overzien zijn. Hierbij in acht genomen dat het Ruhrgebied in Duitsland ook als een voornaam deel van het achterland geldt, is dit momenteel nog niet exact te duiden.

Gezien de te verwachten volumes zal het vervoer voornamelijk via spoor en over water plaatsvinden. 

Het kraken van ammoniak kan de volumes aan ammoniak die naar het achterland worden getransporteerd verlagen. Op dit moment zijn er geen concrete initiatieven om het kraken te gaan realiseren.

In geval zich een incident voordoet zal de brandweer worden opgeroepen en afhankelijk van de omvang en ernst van de situatie zal opschaling plaastvinden (en eventueel het rampenplan in werking worden gesteld). De coordinatie van acties tijdens het incident hangt af van de omvang en effecten. Zie hiertoe de link:
https://www.veiligheidsregiozeeland.nl/crisisorganisatie
 De burgemeester kan een rol hebben in het Gemeentelijk of Regionaal Beleidsteam. De burgemeester belegt de coordinatie bij de hoogst leidinggevende van het incident.

Rond het spoor zijn veiligheidscontouren van toepassing. Met ingang van de omgevingswet wordt hiernaar gerefereerd als brand- explosie- en gifwolkaandachtsgebieden. Gemeenten moeten hier rekening mee houden bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen en bepalen welke beschermende maatregelen nodig zijn. Wanneer er nabij het spoor nieuwe ontwikkelingen plaatsvinden tracht Veiligheidsregio Zeeland proactief en preventief aan het bevoegd gezag Het bestuursorgaan dat is aangewezen om in bepaalde zaken te besluiten. Zie ook bij bestuursorgaan te adviseren om risico's te reduceren.

Ammoniak is in grote hoeveelheden beschikbaar (en relatief goedkoop). Mogelijk dat in de toekomst andere waterstofdragers geschikter blijken te zijn.  

Rond het spoor zijn veiligheidscontouren van toepassing. Met ingang van de omgevingswet wordt hiernaar gerefereerd als brand- explosie- en gifwolkaandachtsgebieden. Gemeenten moeten hier rekening mee houden bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen en bepalen welke beschermende maatregelen nodig zijn. Wanneer er nabij het spoor nieuwe ontwikkelingen plaatsvinden tracht Veiligheidsregio Zeeland proactief en preventief aan het bevoegd gezag Het bestuursorgaan dat is aangewezen om in bepaalde zaken te besluiten. Zie ook bij bestuursorgaan te adviseren om risico's te reduceren.

Zowel de industrie als het vervoer dient aan strenge eisen te voldoen. De eisen voor de industrie zijn opgenomen in de PGS12-2024.

De PGS12-2024 wordt op dit moment al als leidraad gebruikt en voorgeschreven in de nieuwe vergunningen. De bederijven die het betreft hebben ook toegezegd aan de eisen uit de PGS12-2024 te zullen voldoen.

Zie hierboven; in het richtsnoer vanuit de Rijksoverheid wordt aangegeven dat van bedrijven verwacht wordt dat ze rekening houden met de PGS12, ook op het moment dat deze nog niet formeel is vastgesteld.

PGS12 geeft aan op welke wijze veilig met ammoniak kan worden gewerkt. In principe is de faalkans geen uitgangspunt in de PGS12-2024.

Er ligt zeker een uitdaging om aan omwonenden uit te leggen wat er gedaan wordt om het vervoer van ammoniak en andere gevaarlijke goederen en stoffen op een veilige manier te laten plaatsvinden.

Ook in Nederland vindt transport van ammoniak nu al plaats. Door initiatieven om terminals te bouwen, zal de schaal waarop deze transporten plaatsvinden wel veranderen.

Er vinden periodiek grootschalige oefeningen plaats waarbij ook de veiligheidsregio en andere belanghebbenden De personen die door een besluit van een bestuursorgaan direct in hun belang worden geraakt. zijn betrokken. 

Dit ligt iets genuanceerder. De Directie Kernenergie van EZK werkt momenteel met verschillende zoekgebieden en waarborglocaties. De zienswijze Voor het nemen van een besluit of uitvoeren van een plan, wil de overheid weten wat mensen hiervan vinden. had betrekking op dat laatste, en deed een oproep om bij de vergunningverlening voor nieuwe importterminals daar voldoende rekening mee te houden.

De tunnels in Zeeland zijn zogenaamde 'Categorie C'-tunnels. Hierdoor mogen niet alle gevaarlijke stoffen worden vervoerd. Het ADR schrijft voor welke stoffen hieronder vallen. Nederland heeft bovenop de Europese regels (ADR) ook het Basisnet aangewezen. Het Basisnet is een landelijk netwerk voor het vervoer van gevaarlijke stoffen. Het bestaat uit de wegen, vaarwegen en spoorwegen die van belang zijn voor vervoer van gevaarlijke stoffen. 

Schaarse ruimte is zeker een issue dat aandacht vraagt. Op dit moment geldt in feite dat alles belangrijk gevonden wordt, maar niet uit te sluiten valt dat hier in de nabije toekomst met grotere aandacht naar gekeken gaat worden en dat hierbij ook keuzes gemaakt moeten worden. 

Dit is onderdeel van de visievorming vanuit het Rijk, hier valt tegen het einde van 2024 meer over te zeggen.

Dit is een onderwerp dat EZK komend half jaar samen met JenV nader uit wil diepen, en ook opnemen in het veiligheidsrichtsnoer.