Aanlevereisen Zeeuws Archeologisch Depot
De Provincie Zeeland is bij wet eigenaar van alle vondsten, monsters en documentatie die afkomstig zijn van archeologisch onderzoek dat in Zeeland wordt uitgevoerd. Bedrijven in de archeologie of andere aanleverende partijen dienen conform de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA), binnen twee jaar na afronding van het veldwerk hun onderzoeksdocumentatie en (geconserveerde) vondsten/monsters bij het depot aan te leveren. Hiervoor zijn een aantal spelregels. Deze vloeien voort uit de KNA.
Goed om te weten
- Provincie Zeeland heeft aanvullende richtlijnen voor archeologisch onderzoek in deze provincie opgesteld.
- Er zijn verplichte contactmomenten met het depot tijdens archeologisch onderzoek in Zeeland.
- Het deponeren van projectdocumentatie en vondsten verloopt via Archeodepot.
De pakbon
Het deponeren van archeologische vondsten en documentatie in het Zeeuws Archeologisch Depot (ZAD) gaat met een pakbon. Deze pakbon bestaat uit een XML-bestand, conform SIKB-protocol 0102. In het KNA protocol Opgraven (4004, OS17) zijn het doel en de inhoud van de pakbon omschreven.
De digitale documentatie, inclusief de pakbon moet worden ingediend via het landelijke loket archeodepot.nl. De bijhorende analoge documentatie, vondsten en monsters dienen, na goedkeuring van de digitale documenten en op afspraak met de depotbeheerder(s), worden gedeponeerd bij het ZAD op het adres Armeniaans Schuitvlot 1 te Middelburg.
Digitale data en onderzoeksrapporten worden via archeodepot.nl aangeleverd bij het e-depot van DANS (Data Archiving and Networked Services). Dit e-depot is door de Provincie Zeeland als enige e-depot hiervoor aangewezen.
Controle op processtappen
Voordat de deponering plaatsvindt, wordt gekeken of de deponering voldoet aan de relevante processtappen van de KNA. Het gaat in het bijzonder om het controleren van het volgende:
- Of het onderzoek voor aanvang van de graafwerkzaamheden is aangemeld bij het depot en dat het vastgesteld Programma van Eisen is toegestuurd.
- Of het selectierapport is goedgekeurd door bevoegde overheid en de depothouder.
- Of eventuele conserveringsrapporten zijn goedgekeurd.
Controle op inhoud en volledigheid
Pas wanneer alle voorafgaande processtappen zijn doorlopen en de onderzoeksdocumentatie compleet is aangeleverd en goedbevonden, kan worden begonnen met de inhoudelijke controle en kan daarna worden gedeponeerd. Als maatstaf voor de controle wordt gebruik gemaakt van het definitieve PvE, de vigerende KNA en het definitieve rapport.
In navolging van de procestappen (KNA protocol 4010) wordt gecontroleerd of de pakbon en alle in de pakbon en brondocumentatie aangegeven analoge en digitale documentatie (crf. OS17) voldoen aan de eisen, alvorens eventuele vondsten en monsters aangeleverd en gecontroleerd kunnen worden. Mochten archeologische vondsten of documentatie ontbreken, dan dient hiervan vóór deponering melding van te worden gemaakt door middel van een omissielijst (kleine afwijkingen mogen ook in de omissielijst in de pakbon). Gedeselecteerd materiaal moet eveneens worden aangeleverd, tenzij daarover in de selectiefase andere afspraken over gemaakt zijn met de depothouder. Na controle door het ZAD wordt gedeselecteerd vernietigd of gebruikt voor alternatieve (bijvoorbeeld educatieve) doeleinden.
Eisen aan de verpakking
Om te kunnen voldoen aan de kwaliteitseisen van de KNA en om te kunnen werken conform Arbo richtlijnen stelt Provincie Zeeland eisen aan de manier waarop vondsten bij het ZAD worden aangeleverd:
- Bij de verpakking van de vondsten wordt gebruik gemaakt van zuurvrije vondstendozen voor provinciale depots. Eén standplaats in het ZAD is geschikt voor één doos van 50x50x20 cm of twee “halve dozen” van 25x50x20 cm.
- Dozen worden gelabeld conform KNA-specificatie DS03, met de sticker aan de linkerkant van de doos, om zo voldoende ruimte te laten voor het label van het depot.
- Alle aangeleverde dozen zijn vrij van vuil, stof, schimmels en ongedierte.
- De vondstendozen mogen niet zwaarder zijn dan 15 kg. Objecten die zwaarder zijn dan 15 kg en/of objecten die niet in standaard vondstendozen passen, worden op een plastic pallet aangeleverd. Aan de pallet is een polyethyleen zak met daarin een vondstenkaartje bevestigd.
- Geconserveerde en stabiele metalen en organische voorwerpen dienen elk in aparte dozen van 25x50x20 cm te worden aangeleverd in verband met afwijkende en verschillende klimaateisen voor langdurige opslag voor beide categorieën.
- De inhoud van de dozen is op een logische en doorgrondbare wijze ingedeeld. Van een onderzoek met geografisch gescheiden vindplaatsen worden de vondsten gescheiden in aparte dozen aangeleverd.
- De vondst(-en) of monster(s) is/zijn voorzien van een waterbestendig vondstenkaartje van zuurvrij materiaal, beschreven/bedrukt met watervaste inkt. Op het vondstenkaartje staat minimaal vermeld: het unieke vondstnummer, naam gemeente opgraving/vondst, plaatsnaam opgraving/vondst, naam locatie opgraving/toponiem, jaar vondst/opgraving, archis-zaakidentificatienummer en een globale omschrijving van het object en de datering (zie KNA-specificatie DS03).
- Vondsten worden verpakt in hiervoor geschikte polyethyleen vondstzakken. Kwetsbare en gelijmde voorwerpen dienen zodanig ondersteund te worden dat de kans op schade door schuiven of het eigen gewicht zoveel mogelijk wordt verkleind. Gewicht van andere vondsten op deze voorwerpen dient te worden vermeden.
- Droge residuen van grondmonsters worden in hersluitbare hard-plastic potjes/bakjes/buisjes of hersluitbare glazen potjes aangeleverd. Natte residuen worden enkel geaccepteerd wanneer hier expliciet voor is gekozen gedurende de (de)selectiefase en wanneer dit door de depothouder/eigenaar is goed bevonden.
Afkeuren of weigeren van deponering
Deponeringen die niet aan bovenstaande eisen voldoen, zoals wanneer de juiste processtappen niet zijn doorlopen of wanneer niet acceptabele gebreken aangetroffen worden in de aangeleverde vondsten of documentatie, zullen worden afgewezen. Het is aan de aanleverende partij om de benodigde correcties aan te brengen voordat de deponering in behandeling genomen kan worden.
Meest gestelde vragen
Moet er een pakbon gemaakt worden voor archeologische onderzoeken zonder vondsten?
Bekijk dit antwoord
Sluit dit antwoord
Ja, met uitzondering van bureauonderzoeken zonder boringen of kartering. Het ZAD hecht grote waarde aan alle documentatie (rapportage, veldtekeningen en foto’s). De rapportage kan via de pakbon worden aangeleverd. Hierbij wordt ook de overdracht van de documentatie naar het e-depot middels ArcheoDepot verzorgd.
Kunnen de documentatie en de vondsten tegelijkertijd aangeleverd worden?
Bekijk dit antwoord
Sluit dit antwoord
Dit kan alleen op verzoek en na onderlinge afspraak. In dit geval wordt eerst de documentatie gecontroleerd. Pas na goedkeuring hiervan worden de vondsten in behandeling genomen. De wettelijke termijnen (protocol 4010, 5 Termijnen) van deze verschillende fases blijven van toepassing.
Ik ben particulier en wil iets schenken, moet ik mij ook aan deze regels houden?
Bekijk dit antwoord
Sluit dit antwoord
De regels van de KNA zijn verplicht voor officieel archeologisch onderzoek dat is uitgevoerd door gecertificeerde archeologische onderzoeksbedrijven, -instellingen en -organisaties. Echter, alle archeologische informatie en informatiedragers zijn van waarde. Instellingen of personen die archeologische vondsten en/of documentatie afkomstig uit niet-formeel archeologisch onderzoek, of onderzoek wat is uitgevoerd voor de KNA in werking trad willen schenken aan de Provincie Zeeland kunnen daarover contact opnemen met de depotbeheerder van het ZAD. In nader overleg wordt dan gekeken onder welke voorwaarden het materiaal opgenomen kan worden in de collectie van het Zeeuws Archeologisch Depot.