Zeeuws Archeologisch Depot
Alle vondsten uit archeologische opgravingen zijn eigendom van de provincie waarin zij gevonden worden. Dat is zo sinds de Erfgoedwet in 2016. De Provincie Zeeland bewaart en beschermt deze vondsten in het Zeeuws Archeologisch Depot (ZAD). Bedrijven in de archeologie zijn verplicht om binnen twee jaar na afronding van hun veldwerk de gevonden objecten bij het ZAD af te komen geven. Dit heet deponeren.
Informatie voor bedrijven in de archeologie
- Provincie Zeeland heeft aanvullende richtlijnen voor archeologisch onderzoek in deze provincie opgesteld.
- Er zijn verplichte contactmomenten met het depot tijdens archeologisch onderzoek in Zeeland.
- De Provincie Zeeland stelt aanvullende aanlevereisen aan deponeringen.
- Het deponeren van projectdocumentatie en vondsten verloopt via Archeodepot.
Ook particulieren kunnen vondsten schenken aan het ZAD. Zo zijn ook deze objecten beschikbaar voor wetenschappelijk onderzoek en kunnen ze getoond worden aan het publiek. Verder heeft het ZAD een uitgebreid archeologisch archief (voorheen het Zeeuws Archeologisch Archief). Daarin vindt u:
- informatie uit formeel archeologisch onderzoek;
- particuliere vondstmeldingen;
- waarnemingen van vrijwilligers.
In ons archeologisch depot liggen honderdduizenden vondsten uit alle tijden van de menselijke geschiedenis in onze regio.
- prehistorische vuurstenen werktuigen;
- aardewerk van de vroegste landbouwers;
- stenen van Romeinse tempels;
- pelgrimsinsignes uit verdronken middeleeuwse dorpen;
- bewerkte wijnglazen uit 17e-eeuwse rijkeluishuizen
Dit zijn enkele voorbeelden van wat er allemaal in het depot bewaard wordt.
Waarom een depot?
Het uitgangspunt van de archeologie in Nederland is dat we alle oude resten zo veel mogelijk in de grond laten zitten. Dit heet in situ behoud. De bodem heeft deze resten al honderden of soms duizenden jaren goed bewaard. Alleen waar het echt niet anders kan graven we resten op. Archeologen doen dit zo nauwkeurig mogelijk. Zo proberen ze te zorgen dat de volledige vindplaats in het archeologisch depot terecht komt. Dit heet ex situ behoud.
Niet alleen de vondsten, maar ook alle opgravingsdocumentatie met tekeningen en foto’s worden opgeslagen in het depot. Het meeste hiervan komt tegenwoordig digitaal binnen. Zo kunnen toekomstige onderzoekers (met nieuwe technieken, inzichten of vragen) deze resten opnieuw onderzoeken.
Toegankelijk voor het publiek
Provincie Zeeland wil dat haar depot meer is dan alleen een plek waar spullen bewaard worden. We willen ook de inwoners van Zeeland die hier interesse in hebben betrekken bij de archeologie. Daarom werken we nauw samen met de Nederlandse Archeologievereniging (AWN afdeling Zeeland). Ook proberen we ruimte te bieden aan studenten van de UCR of andere opleidingsinstellingen die:
- stage willen lopen in het depot of;
- hun scriptie/thesis willen schrijven over de Zeeuwse archeologie.
Daarnaast werken we aan een digitaal platform waarop we de collectie kunnen laten zien. Hierin wordt niet elke scherf tot in detail beschreven. Toch zal het zeker een indruk geven van de rijkdom en de diepte van de Zeeuwse geschiedenis. In 2025 gaan we werken aan een publieksprogramma om het depot op gezette tijden open is voor het publiek.
Heeft u als particulier een archeologische vondst gedaan die u wilt melden bij het archeologisch depot? Neem dan contact op met een van onze depotbeheerders.