Aanbevelingen jongerenparlement, en nu?

Tijdens het Zeeuws Jongerenparlement 2024 dachten 39 jongeren mee over de toekomst van Zeeland. Ze gaven 22 aanbevelingen waar de Provincie Zeeland volgens hen mee aan de slag moet. Benieuwd wat de reactie is van de Provincie, of de Provincie er iets mee kan doen en wat dan precies? Klik dan per thema de aanbeveling open.

Gedeputeerde Harry van der Maas en deelnemers van het Zeeuws Jongerenparlement 2024

Openbaar vervoer

Het openbaar vervoer in Zeeland moet betrouwbaarder worden, er moeten meer reisopties komen (in de avonden en weekenden), betere aansluitingen en reisinformatie.
Open Dicht

De Provincie is het eens met de jongeren. Met de uitwerking van de Regionale Mobiliteitsstrategie werken gemeenten en Provincie aan betere bereikbaarheid in Zeeland. Dit geldt zowel overdag als ’s avonds en in het weekend. Provincie Zeeland werkt met gemeenten aan aanvullende vervoersvormen. Een voorbeeld is de nieuwe vervoersvorm ‘Flex’. Flex is een aanvulling op de bus, trein en Westerschelde Ferry en is zeven dagen per week beschikbaar, van 6.00 tot 23.00 uur. Je reserveert de Flex via een app of door te bellen naar de mobiliteitscentrale. Bij het reserveren geef je aan hoe laat, waar je wilt instappen en waar je naar toe wilt reizen. Je reist met de Flex van opstappunt (hub) naar opstappunt, de Flex kiest hierbij de snelste route. Er is altijd een opstappunt binnen 500 meter van elk huis in de bebouwde kom. Woont iemand buiten de bebouwde kom? Geen probleem, die wordt voor de deur opgehaald. Een ander alternatief voor de toekomst is deelmobiliteit, zoals deelfietsen en deelauto’s.

Deelmobiliteit (fietsen, auto’s en scooters) moet beter georganiseerd en gepromoot worden.
Open Dicht

Samen met de Zeeuwse gemeenten werken we aan een gezamenlijke aanpak. Dit voorkomt dat er in elke gemeente een andere aanbieder is van deelmobiliteit.

Noord-Zuid verbindingen in Zeeland moeten verbeteren. Daarnaast moet de samenwerking met België beter voor een sterkere internationale bereikbaarheid. Ook is er de wens voor een treinverbinding Gent-Rotterdam dwars door Zeeland.
Open Dicht

Ook Provincie Zeeland vindt dit een belangrijk punt. We onderzoeken hiervoor de mogelijkheden. Door samen te werken met verschillende partijen, kun je meer bereiken. Hier hebben inwoners en bezoekers van Zeeland weer profijt van.

Zie de ERTMS-treinproef in 2029 als een kans. Benut de compensatie, maak reizen leuk voor jongeren.
Open Dicht

De huidige afspraken over de ERTMS-treinproef richten zich op minder hinder en betrouwbaarheid. Binnen de afgesproken maatregelen stemmen we verder af met het Rijk welke kansen er zijn om reizen met het openbaar vervoer aantrekkelijker en leuker te maken. Betrouwbaarheid is hierbij erg belangrijk. De ERTMS-treinproef zorgt voor een beter en betrouwbaarder spoor. Deze maatregelen zorgen er ook voor dat reizen met de trein leuker wordt voor jongeren (en overige reizigers), omdat de trein minder uitvalt. Reizen met het openbaar vervoer leuker maken, kan ook los van de proef opgepakt worden.  

Mevrouw met een deelfiets bij het busstation

Onderwijs

Er moet een ruimer aanbod van Nederlandstalige wo-opleidingen komen in Zeeland.
Open Dicht

Provincie Zeeland werkt samen met onderwijs- en kennisinstellingen, bedrijven en andere overheden aan een meer academisch aanbod in Zeeland. Dit doen ze met de komst van het Delta Climate Center en mogelijke toekomstige masteropleidingen. Het provinciebestuur heeft de ambitie uitgesproken om te werken naar volwaardig universitair onderwijs in 2050, naast mbo en hbo-opleidingen.

Zorg voor nieuwe masters bij nu al succesvolle bacheloropleidingen.
Open Dicht

Het is slim om de verbinding te leggen met de opleidingen die er nu al zijn. Vanuit de Provincie Zeeland zullen wij dit ook . Wel is het belangrijk dat deze masters aansluiten op de behoeften van de Zeeuwse arbeidsmarkt.

Stimuleer de samenwerking tussen universiteiten en initiatieven zoals het Joint Research Center Zeeland en Delta Climate Center.
Open Dicht

Dit is een goed advies. Het is belangrijk dat samenwerking in ontwikkeling blijft. Het is niet genoeg om een faciliteit te bouwen. Samenwerking moet ook gestimuleerd worden. Het programma Campus Zeeland werkt aan de samenwerking tussen het bedrijfsleven, onderwijs en overheden.

Zet Zeeland op de kaart als aantrekkelijke regio om te studeren.
Open Dicht

Provincie Zeeland en de andere overheden, het onderwijs en bedrijfsleven creëren een aantrekkelijk om studenten, onderzoekers en onderwijsprofessionals aan te trekken en te behouden. Gezamenlijk zorgen ze voor een sterk onderwijsaanbod, hoogwaardige onderzoeksfaciliteiten, goede huisvesting, sport- en culturele voorzieningen en bereikbaarheid. Daarnaast laten ze binnen en buiten Zeeland zien wat het Zeeuwse studentenleven te bieden heeft. Ze alumni-initiatieven om het netwerk te versterken.

Ondersteun internationale studenten zodat ze zich thuis voelen in Zeeland.
Open Dicht

Internationale studenten zijn cruciaal voor Zeeland. Provincie Zeeland ondersteunt initiatieven om internationale studenten en stagiaires zich thuis te laten voelen, zoals het International Center.

Onderwijsinstellingen en bedrijven moeten nog beter samenwerken. Goede beroepsvoorlichting over de baankansen in Zeeland is belangrijk.
Open Dicht

Het onderwijs en bedrijfsleven kunnen nog beter samenwerken. Goede communicatie over baankansen bij de start van een studie is belangrijk. De Provincie moedigt Zeeuwse scholieren van het Voortgezet Onderwijs bijvoorbeeld aan om naar de Contacta te gaan. Contacta.nl brengt ondernemingen, organisaties en overheden samen. Tijdens het jaarlijkse netwerkevent zijn bedrijven en organisaties uit alle branches vertegenwoordigd. Scholieren en andere bezoekers kunnen zo kennismaken met de baankansen in Zeeland. 

HZ bestuurder Barbara Oomen in gesprek met deelnemers van het Zeeuws Jongerenparlement 2024

Wonen en werken

Koop je een huis in Zeeland, dan moet je er zelf gaan wonen! Lobby voor het niet langer toestaan van nieuwe tweede woningen in Zeeland en zet de bestaande tweede woningen langzaam om naar permanente woningen.
Open Dicht

Woningen als tweede woning gebruiken kan problemen geven voor de leefbaarheid, met name in dorpen. Het zorgt ervoor dat huizen duurder worden, waardoor jongeren en starters minder kansen hebben op de woningmarkt. Als deze problemen zich voordoen, is het verstandig om tweede woningen te reguleren.

Een woning mag volgens het omgevingsplan gebruikt worden als permanente woning of tweede woning. Gemeenteraden kunnen regels maken over hoe woningen gebruikt worden, via de Huisvestingswet. Zo zouden ze bijvoorbeeld tweede woningen kunnen verbieden. De Provincie wil gemeenten niet dwingen, omdat de huizenmarkt overal anders is. Gemeenten kennen hun situatie het best, dus is het beter dat zij zelf die keuze maken. Sommige gemeenten beperken tweede woningen als er problemen zijn met de leefbaarheid. De Provincie Zeeland heeft hierin dus geen hoofdrol. Ze wil wel signaleren, helpen en informeren op het gebied van regulering en handhaving.

Bouwen voor starters en senioren is noodzakelijk voor een goede doorstroming op de woningmarkt.
Open Dicht

Voor een goede doorstroming op de woningmarkt is het belangrijk in te zetten op een  betaalbaar woningaanbod. Uit onderzoek blijkt dat betaalbare seniorenwoningen in Zeeland zorgt voor de meeste doorstroming. In de Zeeuwse woondeal, ondertekend door Rijksoverheid, Provincie Zeeland en Zeeuwse gemeenten, staat dat er 16.500 nieuwe woningen moeten komen tussen 2022 en 2030. Minstens twee derde hiervan moet betaalbaar zijn. Dit plan wordt opgenomen in een wet (Versterking regie volkshuisvesting) die binnenkort ingaat. Alle overheden zullen hierdoor met elkaar en woningbouwcorporaties moeten samenwerken om de juiste woningen te bouwen. Gemeenten hebben de regie over de woningbouw in hun gemeente. De Provincie ondersteunt gemeenten met subsidieregelingen, kennis en informatie.

De Provincie Zeeland moet jongeren steunen bij de financiering van hun eerste woning in Zeeland.
Open Dicht

In de afgelopen jaren zijn huizenprijzen veel sterker gestegen dan inkomens. Zonder inbreng van overwaarden is de toegang tot de koopwoningmarkt daardoor bijna onmogelijk geworden. Vooral jongeren hebben hier last van. Het belemmert hun ontwikkeling, daarom is het een maatschappelijk probleem.

Met de Zeeuwse woondeal, de bijbehorende wetgeving en enkele provinciale subsidies, willen we zorgen voor meer betaalbare woningen.

Jongeren kunnen via een starterslening extra lenen voor een (duurdere) woning. Enkele Zeeuwse gemeenten geven deze leningen via de Stichting Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn). De Provincie Zeeland geeft zelf geen geld voor startersleningen. Dit heeft twee redenen:

  • Door het verhogen van hypotheekschulden van jongeren komt er nog meer geld op de woningmarkt. Hierdoor stijgen prijzen van woningen verder;
  • Het kost relatief veel geld voor een klein effect. Investeren in doorstroming en betaalbare woningen bijbouwen, is effectiever.

Op dit moment onderzoekt de Provincie Zeeland de mogelijkheden om goedkope leningen mogelijk te maken voor het opknappen van bestaande of net gekochte woningen.

Behoud het Zeeuwse DNA: Leg de nadruk op de unieke aspecten van Zeeland (energie, zeevaart, visserij, water, landbouw, chemie, logistiek en toerisme).
Open Dicht

Het is belangrijk dat onderwijs in Zeeland zich onderscheidt. Zeeland wil een (inter)nationale kennisregio zijn op het gebied van water, energie en voedsel. Zowel in mbo, hbo als wo. Hier gaat Provincie Zeeland samen met alle partners uit overheden, onderwijs en bedrijfsleven de komende jaren nog meer op inzetten.

Stimuleer de innovatie in Zeeland voor banen van de toekomst.
Open Dicht

Met de Zeeland in Stroomversnelling voor de Human Capital Agenda (een programma dat zich richt op het ontwikkelen, behouden en optimaal inzetten van mensen binnen een organisatie, regio of sector) stimuleert Provincie Zeeland de groei en sociale   van de arbeidsmarkt. Maatschappelijke en economische opgaven worden goed in de gaten gehouden, zodat het Zeeuwse onderwijs snel kan inspelen op de behoeften van de arbeidsmarkt.

Zeeuws Jongerenparlement 2022 bij De Woongaard in Serooskerke

Cultuur

Vergroot de kennis bij Zeeuwen over Zeeuwse geschiedenis, taal en tradities.
Open Dicht

In de Uitvoeringsagenda Cultuur & Erfgoed staat waar de Provincie op in wil zetten op het gebied van cultuur en erfgoed. Bij erfgoed maken we een onderscheid in gebouwd erfgoed (monumenten, archeologie, plekken in landschap en dergelijke) en immaterieel erfgoed (verhalen en tradities). Erfgoed Zeeland heeft voor dat laatste de Erfgoedlijnen opgesteld die iedereen kan gebruiken om hun activiteit meer te verbinden met de lokale verhalen en tradities. Een aantal actiepunten uit de uitvoeringsagenda zijn:

  • Vrijwilligersorganisaties – die zich bezighouden met immaterieel erfgoed (denk aan Zeeuwse klederdracht) – meer verbinden met musea.
  • Kennisuitwisseling (ook landelijk)
  • Bewustwording, kennisdeling, educatie en ontwikkeling, en gebruikmaken van zichtbare elementen in de fysieke leefomgeving (gebouwen, bunkers en kunstwerken) en van tradities en verhalen behouden. Dit valt binnen het programma van de ‘Four Freedoms Door Het Jaar Heen’. Er wordt bijvoorbeeld aandacht besteed aan de Tweede Wereldoorlog, de Watersnoodramp en het (Zeeuws) slavernijverleden.
Promoot en stimuleer het cultuuraanbod voor alle Zeeuwen.
Open Dicht

De Provincie investeert in betere toegang tot Zeeuwse cultuur en erfgoed, zowel fysiek als digitaal. De Provincie zet in op de Erfgoedlijnen en op toegankelijker maken van musea. De Zeeuwse identiteit ontwikkelt zich verder in het aanbod. Het aantrekken van een breder publiek en participatie zijn hierbij belangrijk. De Provincie vindt het belangrijk dat de drempel om aan culturele activiteiten deel te nemen, lager wordt. Daarnaast verwacht Provincie Zeeland van alle Zeeuwse organisaties een inzet op publieksverbreding. De cultuur en erfgoedsector werken aan hun gezamenlijke zichtbaarheid. Samen met gemeenten werkt de Provincie het idee uit voor een gezamenlijk promotie-evenement.

Stimuleer de Zeeuwse festivalcultuur, met aandacht voor jonge makers en bezoekers. Zorg ervoor dat festivals toegankelijk zijn.
Open Dicht

Provincie Zeeland herziet subsidies voor kunst en festivals. De focus ligt op netwerkvorming, productie en talentontwikkeling. Daarbij moeten organisaties minstens provinciaal belang en bereik hebben. De Provincie werkt met gemeenten voor een regionaal aanbod via regionale cultuurregelingen. Tot nu toe worden veel festivals zo ondersteund. Lokaal aanbod is de verantwoordelijkheid van gemeenten. De Provincie wil dat cultuur en erfgoed toegankelijk zijn voor alle Zeeuwen. Hoe dit gestimuleerd wordt, verschilt per onderwerp. De Provincie stuurt niet op de toegangsprijs. Meer aandacht is er voor bereikbaarheid en fysieke toegankelijkheid. Gemeente is verantwoordelijk om daarop toe te zien (denk aan voorzieningen voor mindervaliden).

hip hop dance battle in Vlissingen

Natuur en Klimaat

Natuur moet standaard deel uitmaken van de inrichting van Zeeland. Bouw natuurinclusief met aandacht voor mens en natuur.
Open Dicht

Veel ruimte voor natuur, ook buiten natuurgebieden, is heel belangrijk voor de inrichting van Zeeland. Het helpt de natuur en de mens. We worden er gezonder en gelukkig door, het maakt onze omgeving aantrekkelijker en het helpt om ons voor te bereiden op klimaatverandering. Groen helpt namelijk om de omgeving koeler te houden met schaduw en afkoeling. Het helpt ook water op te nemen bij veel regen.

De Provincie Zeeland moet subsidies geven aan de vergroening van gebouwen, bijvoorbeeld in de schoolomgeving.
Open Dicht

We moedigen iedereen (particulieren, bedrijven, andere overheden) aan om voor een groenere omgeving te werken. Dit doet de Provincie door campagnes, gesprekken en concrete acties. Provincie Zeeland geeft ook subsidies aan basisscholen voor groene schoolpleinen en aan bedrijven om stenen te vervangen door groen. Belangrijk dat we ook van jullie horen dat we dit nog meer moeten doen.

Iedereen moet zich - zonder verplichting - kunnen aansluiten bij natuurprojecten.
Open Dicht

Niemand is verplicht deel te nemen aan natuurprojecten. De Provincie hoopt wel dat veel mensen vrijwillig bijdragen aan meer groen en natuur in hun omgeving. Je kunt beginnen je eigen huis en tuin natuurinclusiever te maken. Ook kun je helpen bij het onderhoud van natuurgebieden. Helpen als vrijwilliger bij natuurprojecten in je directe omgeving, vergroot de waardering voor natuur.

Frédérique Spigt bekijkt de diverse zeldzame planten op de kademuren in Middelburg. Beeld Omroep Zeeland

Politiek

Jongeren moeten zich meer uitspreken over politieke kwesties. Er moet een betere vertegenwoordiging komen van Zeeuwse jongeren in de lokale en provinciale politiek.
Open Dicht

De Provincie Zeeland vindt het belangrijk dat jongeren leren meedenken en beslissen over Zeeland. Via het jongerennetwerk Jouw Zeeland worden jongeren (tussen de 12 en 23 jaar) sinds 2008 actief betrokken bij beleid, discussies, evenementen en opgaven. Tijdens denktanksessies, jongerendebatten, het jongerenparlement en andere activiteiten praten jongeren mee over actuele Zeeuwse thema’s die hen aangaan, zoals onderwijs, openbaar vervoer, klimaat en toerisme. Provincie Zeeland stimuleert betrokkenheid van jongeren in de politiek en raadt aan om zich – naast Jouw Zeeland – aan te sluiten bij een politieke (jongeren)partij.

Waarnemend commissaris van de Koning Hugo de Jonge in gesprek met deelnemers van het Zeeuws Jongerenparlement 2024

Jongerenparlement in cijfers

22 Aanbevelingen

39 Deelnemers

6 Thema's