Aanbevelingen jongerenparlement, en nu?

Jullie geven terecht aan: groei is geen doel op zich, maar een middel om voorzieningen te behouden en Zeeland te laten bruisen. Dat uitgangspunt delen wij volledig. We kiezen voor slimme en evenwichtige groei. Meer jongeren en een sterkere beroepsbevolking zijn nodig om o.a. scholen open te houden, zorg beschikbaar te houden, verenigingen en cultuur levend te houden, economische kansen te benutten. De ambitie is groei die bijdraagt aan leefbaarheid en brede welvaart.

Jullie oproep voor meer universitair bachelor- en masteronderwijs is helder. Wie jongeren wil aantrekken en behouden, moet ook volwaardig academisch perspectief bieden. Met het Delta Climate Center wordt al gebouwd aan een unieke samenwerking tussen mbo, hbo en wo rond thema’s als water, energie en klimaat. De komende jaren wordt verder ingezet op meer academisch onderwijs, aansluitend bij de Zeeuwse opgaven. Jullie signaal onderstreept dat dit tempo vastgehouden én waar mogelijk versneld moet worden.

Zonder goed openbaar vervoer kun je niet studeren, werken of ontmoeten. Dat erkennen wij volledig. Er wordt gewerkt aan één  integraal volledig, compleet, alles omvattend  systeem van openbaar vervoer en flexvervoer, zodat heel Zeeland beter bereikbaar wordt. We zijn al bezig met het uitrollen van de Flex, waarmee heel Zeeland straks zeven dagen per week van 6 uur ’s ochtends tot 11 uur ’s avonds bereikbaar is. Ook wordt gekeken naar verbeterde verbindingen met Brabant en Vlaanderen. Tegelijkertijd is duidelijk dat bereikbaarheid voor jongeren niet alleen over infrastructuur gaat, maar over dagelijkse zekerheid: kom ik op tijd op mijn stage, opleiding of werk? Dat perspectief nemen we nadrukkelijk mee.

Jullie benoemen een punt dat veel jongeren direct raakt: zonder betaalbare woning kun je niet blijven. Met de huidige Zeeuwse Woondeal worden tot 2030 al 16.500 woningen gebouwd, met nadruk op starters en betaalbaarheid. Daarbij wordt ingezet op versterking van dorpskernen, groei van steden als Middelburg, Goes, Terneuzen en Vlissingen, en gevarieerde woonconcepten. Met ons traject Zeeland 2050 is de ambitie nog een grote ‘plus’ te maken op deze woondeal, en nóg meer in te zetten op beschikbaarheid van woningen, zowel in de steden als een ‘straatje bij’ in de dorpen. Jullie oproep bevestigt dat dit een absolute prioriteit moet blijven.

Jullie vragen om meer Zeeuwse cultuur op school en daarbuiten, én om meer culturele voorzieningen in de provincie. Evenementen zoals Concert at Sea en Film by the Sea laten zien dat Zeeland kan bruisen. In Zeeland 2050 wordt cultuur nadrukkelijk gezien als onderdeel van leefbaarheid en aantrekkingskracht. Jullie oproep helpt om cultuur niet als “extra” te behandelen, maar als randvoorwaarde voor een  toekomstbestendig Bestand tegen veranderingen of ontwikkelingen in de toekomst  Zeeland.

Jullie stellen helder: schoon water en schone lucht zijn een recht. Zeeland wil uitgroeien tot een klimaatbestendige regio, waarin natuur en groei elkaar versterken. Dat betekent investeren in waterveiligheid, zoetwaterbeschikbaarheid en een gezonde leefomgeving. De unieke Zeeuwse natuur is geen bijzaak, maar een fundament onder leefbaarheid, recreatie en economie. Jullie oproep bevestigt dat deze balans bewaakt moet blijven.

Wind, waterstof, kernenergie: Zeeland speelt een grote rol in de  energietransitie De overgang van fossiele energiebronnen (steenkool, aardolie, aardgas) naar bronnen die opnieuw gebruikt kunnen worden (zon, wind, water). . Juist daarom is het belangrijk dat jongeren niet alleen geïnformeerd worden, maar daadwerkelijk meepraten en meedenken. Het proces rond Zeeland 2050 moet jongeren structureel blijven betrekken bij deze strategische keuzes. Zo worden resultaten van eerdere participatietrajecten, zoals bijvoorbeeld het voorwaardenpakket voor kerncentrales, ook meegenomen in wat (jonge) Zeeuwen belangrijk vinden voor de toekomst van onze provincie.

Jullie vragen om betere begeleiding naar opleidingen en banen in Zeeland. Dat sluit aan bij de inzet op nauwere samenwerking tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven. Meer stageplekken en traineeships binnen overheidsorganisaties en zichtbaarheid van Zeeuwse carrièremogelijkheden zijn essentieel om talent hier te houden. Daarover kunnen wij zeggen: neem vooral contact met ons op! We bieden jullie vanuit onze Zeeuwse overheidsorganisaties allerlei mogelijkheden voor ontwikkeling en carrière.

Misschien is jullie belangrijkste aanbeveling wel deze: blijf jongeren structureel betrekken bij Zeeland 2050. Daar zijn we het volledig mee eens. De toekomst van Zeeland gaat over jullie generatie. Dat betekent dat betrokkenheid geen eenmalig moment mag zijn, maar een terugkerend onderdeel van hoe besluiten worden voorbereid en genomen. Jullie bijdrage laat zien dat jongeren niet aan de zijlijn staan, maar midden in het gesprek over de toekomst van Zeeland. Dat verdient een serieuze plek in het vervolg van dit traject. Meer informatie over Zeeland 2050 vind je hier. Mailen kan naar 2050@zeeland.nl.