Een schoon en veilig Zeeland vanuit Middelburg

Sinds januari 2026 zorgt de Provincie voor de ondersteunende diensten van RUD Zeeland zoals ICT en personeelsadministratie. Hiervoor deed de gemeente Terneuzen dat. De dienst houdt zich bezig met vergunningverlening, toezicht en handhaving. Maar wat houdt dat precies in?

RUD Zeeland is één van de 26 omgevingsdiensten in Nederland. De omgevingsdiensten werden opgericht naar aanleiding van drie grote calamiteiten in ons land. De cafébrand in Volendam, de vuurwerkramp in Enschede en de brand bij Chemie-Pack in Moerdijk. Individuele gemeenten en provincies bleken onvoldoende toegerust op de uitvoering van de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Kennis en expertise moest gebundeld worden. Dat leidde tot de oprichting van regionale omgevingsdiensten in Nederland. In 2014 werd RUD Zeeland opgericht. 

Bij sommige activiteiten die invloed hebben op de leefomgeving, is een vergunning Toestemming van een bestuursorgaan om een bepaalde handeling te verrichten of activiteit uit te voeren. , melding of maatwerkbesluit nodig.De RUD toetst meldingen aan de geldende wetgeving en beoordeelt verzoeken die van invloed zijn op onze leefomgeving.   

In Nederland gelden verschillende wetten en regels voor de bescherming van het milieu en onze leefomgeving. Denk daarbij aan regels voor luchtkwaliteit, geluidsoverlast en het gebruik van gevaarlijke stoffen door bedrijven. RUD Zeeland is verantwoordelijk voor het verlenen van omgevingsvergunningen waarin deze regels zijn opgenomen. De medewerkers van de RUD hebben veel kennis over de wetgeving en kunnen initiatiefnemers adviseren over de te volgen procedure. 

Welke regels voor een bedrijf gelden, hangt af van de invloed die het bedrijf op de omgeving heeft. Dit is allemaal vastgelegd in het Besluit Beslissing van de overheid. activiteiten leefomgeving (Bal) en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). De RUD controleert in opdracht van de Provincie en gemeenten of bedrijven voldoen aan de milieuwetgeving. 

Een inspecteur bezoekt het bedrijf en controleert of het zich aan de milieuregels houdt. Een bezoek kan zowel aangekondigd als onaangekondigd plaatsvinden. Hoe vaak de inspecteur langskomt hangt onder andere af van de bedrijfsactiviteiten. Bedrijven worden vaker gecontroleerd als de bedrijfsactiviteiten grote risico’s vormen voor het milieu.

Daarnaast voert RUD extra taken uit. Medewerkers controleren bijvoorbeeld of zwemplaatsen tijdens het zomerseizoen voldoen aan de eisen. En of bodemsaneringen op de juiste manier worden uitgevoerd. Ook heeft de RUD een aantal inspecteurs in dienst die zich volledig richten op asbestsaneringen en is er een team actief waarin het onderwerp energie is belegd.Verder zijn bij de RUD specialisten werkzaam op onder andere geluid en (externe) veiligheid, vuurwerk of milieuvraagstukken die in samenhang met elkaar moeten worden bekeken. Ook is er een team actief dat overheden adviseert op het gebied van bijvoorbeeld energie en bedrijven helpt met hoe zij energie kunnen besparen.

Als RUD-medewerkers tijdens inspecties onvolkomenheden of overtredingen constateren, gaan ze handhaven. Dat kan een waarschuwing zijn waarbij binnen een bepaalde termijn aanpassingen gedaan moeten worden. Het komt ook voor dat direct een sanctie -een soort straf- wordt opgelegd, zoals een boete. Dit hangt af van de ernst van de situatie.

Deze taken voert de dienst uit bij zo’n 9.000 bedrijven in Zeeland. RUD doet dat voor de gemeente waar een bedrijf actief is. Bij grotere bedrijven is de Provincie verantwoordelijk en voert RUD deze taken uit voor de Provincie. Bij de RUD zijn 122 mensen werkzaam, de organisatie groeit in 2026 en 2027 naar 144 voltijds banen.

Gedeputeerde Daniëlle de Clerck. “Het is van groot belang dat de dienst zijn taken goed uit kan blijven voeren.  Dat betekent dat er genoeg ervaring, deskundigheid en voldoende capaciteit in huis moet zijn voor goede vergunningen, toezicht, doortastende handhaving en deskundige advisering. Het is de taak van de eigenaren van een omgevingsdienst, de gemeenten en wij als Provincie, om daarvoor te zorgen. Daarom hebben we het afgelopen jaar extra geld vrijgemaakt om de RUD te versterken. Zo houden we Zeeland ook in de toekomst schoon en veilig.”

Beeld: Mark Neelemans