Waarom is er een Programma Landelijk Gebied?

De Provincie Zeeland bekijkt samen met andere overheden en maatschappelijke partijen wat er nodig is om:

• de natuur weer gezond te maken, inclusief het verminderen van stikstof.
• de waterkwaliteit te verbeteren.
• bij te dragen aan de klimaatadaptatie Het aanpassen van onze omgeving aan het veranderende klimaat. Bijvoorbeeld het aanleggen van een groen dak. Zie ook www.zeelandverandertmee.nl. .

Een integrale volledig, compleet, in zijn geheel, alles omvattend benadering van de doelen in het landelijk gebied is belangrijk. Het is soms mogelijk om aan verschillende doelen tegelijk te werken. De doelen voor water, klimaat en natuur worden zo veel mogelijk in samenhang bekeken. Daarbij geldt dat we rekening houden met de draagkracht van het water- en bodemsysteem.

Ook kijken we er nodig is voor de ontwikkeling naar een volhoudbare landbouw die past bij het gebied en waar de boer goed van kan leven. De maatregelen die hier voor nodig zijn leggen we vast in het Zeeuws gebiedsprogramma.

Met het ontwerp Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) probeerde het kabinet Rutte-IV de doelen voor natuur, stikstof, klimaat en water te halen. Dit kabinet vroeg de provincies daarvoor een ‘Provinciaal Programma Landelijk Gebied’ op te stellen.

De Provincie Zeeland heeft samen met andere overheden en maatschappelijke partijen bekeken wat er in de gebieden nodig is om deze doelen te halen. Dit is ook belangrijk om ruimte te maken voor vergunningverlening. Daarbij hadden we ook aandacht voor de effecten op de leefomgeving en de mensen die er wonen. Dit hebben we vastgelegd in een concept Proefversie, plan, ontwerp Zeeuws gebiedsprogramma.

In het concept Zeeuws gebiedsprogramma hebben wij de doelen vertaald naar de Zeeuwse aanpak. We dragen met maatregelen bij aan de doelen, maar zoeken ook naar kansen.

In juli 2023 hebben we dit concept ingeleverd bij de toenmalige minister voor Natuur en Stikstof. Dit gebiedsprogramma bestond uit drie delen: Opgaven, Structurerende keuzes en maatregelen. Het Rijk en andere partijen hebben dit concept gebiedsprogramma getoetst. Ook hebben Provinciale Staten Het algemeen bestuur van de Provincie. wensen en bedenkingen aangegeven. Deze nemen we mee in de nieuwe versie van het Zeeuws Gebiedsprogramma.

Vlak nadat we het concept Proefversie, plan, ontwerp gebiedsprogramma hadden ingeleverd vroeg het Rijk om een lijst met snel uitvoerbare maatregelen uit het programma. Dit zijn de koplopermaatregelen. Dit gaat bijvoorbeeld om:

• Onderzoeken zoals het onderzoek naar de relatie tussen stikstof en zoetwater.
• Aanpassen van de hoogte van de stand van het grondwater of het plaatsen van stuwen.
• Deelopgaven zoals het aanmoedigen van bepaalde teelten.

De Provincie Zeeland ontving in 2 fasen bijna € 28,5 miljoen van het Rijk. Zo konden we beginnen met deze maatregelen. Ze dragen bij aan het bereiken van de water-, natuur- en klimaatdoelen en toekomstbestendige landbouw.

Meer informatie over de koplopermaatregelen in de praktijk ziet u in deze video: https://youtu.be/zH3vz8HXUm0?si=JxLaNei5G18RuHRN

Het nieuwe kabinet-Schoof heeft besloten te stoppen met het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Het kabinet houdt zich wel aan de bestaande afspraken en doelen voor de kwaliteit van het water en de bescherming van de natuur. In de plaats van het NPLG komt de aanpak Ruimte voor Landbouw en Natuur (RLN).

Ondanks het schrappen van het NPLG hebben Gedeputeerden Staten in juli 2024 besloten om de komende jaren toch verder te gaan met het Zeeuws gebiedsprogramma. Dit gaat vanaf nu Programma Landelijk Gebied heten. We kunnen dus nieuwe maatregelen blijven nemen. Zo doen we wat nodig is om de opgaven en doelen voor Zeeland te behalen. De uitgangspunten voor het Programma Landelijk Gebied zijn:

• We werken aan een gebiedsprogramma met alle sectoren en andere overheden, in ons eigen tempo.
• We bouwen voort op
  • een eigen Zeeuwse visie op het landelijk gebied
  • de Zeeuwse integrale volledig, compleet, in zijn geheel, alles omvattend gebiedenaanpak
  • en een integrale samenhangende aanpak van de opgaven natuur, stikstof, water en klimaat.
• Het Programma Landelijk Gebied is de basis voor de ontwikkeling van het landelijk gebied.
• We gaan op zoek naar andere financieringsbronnen en haken ook zoveel mogelijk aan bij andere projecten.
• De prioriteiten liggen bij de wettelijk opgaven voor Natura 2000-gebieden, Natuur Netwerk Zeeland, de Bossenstrategie en Kaderrichtijn Water.
• Opgaven die niet Zeeuws breed gedragen zijn, zoals nieuwe natuur, nemen we niet meer op behalve als ze samengevoegd kunnen worden met een andere opgave
• De andere opgaven, zoals Groenblauwe dooradering pakken we meer in fasen op.
• De stikstofopgave is in hoofdzaak een Rijksopgave. Toch spannen we ons in om bij te dragen aan de richtlijn voor de vermindering van de uitstoot van stikstof.
• Het stikstofplan van het opgerichte crisisteam nemen we als bijlage in het gebiedsprogramma op.

Er zijn zienswijzen ingediend en Provinciale Staten Het algemeen bestuur van de Provincie. heeft wensen en bedenkingen aangegeven. In juni 2026 heeft Gedeputeerde Staten Het dagelijks bestuur van de Provincie. het Programma definitief vastgesteld. Daarna kunnen we samen met de betrokken partijen aan de slag om deze nieuwe maatregelen uit te voeren. Zo zetten we weer een volgende stap om de doelen te halen.