Flora en Fauna langs de Deltaweg
Langs de Deltaweg leven diverse dieren en planten. Maar welke zijn dit precies? En waar moeten we rekening mee houden bij het uitwerken van een definitief ontwerp? We spreken met ecoloog Peter Sinke, eigenaar van SNK ecoadvies. Dit is een adviesbureau gericht op natuur en ecologie. Ze richten zich enerzijds op ruimtelijke ontwikkelingen en anderzijds op de inrichting van gebieden. Peter Sinke heeft in de omgeving rond de Deltaweg onderzoek uitgevoerd naar de natuurwaarden in het gebied, een zogeheten quickscan. Peter licht toe waar hij zich de laatste tijd mee heeft beziggehouden.
Hoe kwam de samenwerking met de Provincie Zeeland tot stand voor dit onderzoek?
“Provincie Zeeland heeft mij gevraagd of ik onderzoek wilde uitvoeren naar de natuurwaarden rond de Deltaweg. Ze wilden in beeld brengen welke beschermde dieren en planten er in de omgeving aanwezig zijn waar vooraf, tijdens en na uitvoering van het project rekening mee moet worden gehouden. Deze opdracht hebben we met beide handen aangegrepen. Om met werkzaamheden te kunnen beginnen is het een verplichting om voldoende onderzoek te doen naar beschermde flora- en faunasoorten in het kader van de omgevingswet. Dit is bij de Deltaweg ook het geval. Het voordeel voor mij is dat ik door heel Zeeland werk. Ik rijd regelmatig over de Deltaweg. Ik was vooraf al bekend met het gebied. Kennis van regionale flora- en fauna is waardevol Dit heeft echt geholpen.”
Een quickscan, wat is dat precies?
“Een ecologische quickscan is een verkennend onderzoek om de aanwezigheid van beschermde plant- en diersoorten in een gebied te bepalen. Dit deden we in een straal van 5 kilometer rond de Deltaweg. Een groot gebied dus. We onderzoeken welke dier- en plantsoorten er allemaal kunnen voorkomen en welke belemmering deze diersoorten ondervinden door de werkzaamheden. Daarnaast brengen we in beeld wat dit betekent voor de uitvoering van de werkzaamheden en waar rekening mee moet worden gehouden. We maken bij een quickscan een combinatie van bureauonderzoek en veldonderzoek. Enerzijds maken we gebruik van beschikbare data van aanwezige diersoorten van de afgelopen vijf jaar en anderzijds doen we fysiek onderzoek in het veld. In een digitale databank kunnen wij alle soorten die de afgelopen vijf jaar zijn waargenomen al terugvinden. De reden waarom we zo’n 5 kilometer rond het gebied onderzoeken, is omdat sommige soorten snel kunnen verplaatsen, zoals vogels.”
“Na het dataonderzoek bekijken we de geschiktheid van leefgebieden van de verschillende dieren en planten. In sloten kunnen bijvoorbeeld kikkers en salamanders zitten. Vleermuizen kunnen gebruikmaken van bomenrijen als vliegroute. Zo ga je alles langs. Op basis van de gegevens kunnen we al een inschatting maken van de soorten die mogelijk aanwezig zijn in het gebied.”
“Daarna gaan we naar buiten. Dan kijken we of het buiten ook klopt wat we binnen hebben onderzocht. We doen in een quickscan alleen onderzoek naar de beschermde soorten vanuit de omgevingswet. De omgevingswet is leidend. Aanvullend hierop doen we ook vaak vrijblijvend aanbevelingen om de natuur te kunnen versterken. Aan de hand van een checklist lopen we het hele gebied door om te kijken of we bijvoorbeeld nesten, schuilplaatsen in bossen of holtes in bomen ontdekken.”
Hoelang duurde het onderzoek?
“We hebben voor de Deltaweg een langere periode de tijd gehad om het onderzoek uit te voeren. We zijn in februari begonnen en hadden tot eind mei de tijd. We hebben besloten om het onderzoek op te knippen in verschillende delen. In februari, als het blad nog niet aan de bomen zit, zien we al veel nesten en verblijfplaatsen in holtes van bomen. In april hebben we beter zicht op welke plantensoorten en bezette nestlocaties er aanwezig zijn. Als het gras ongeveer 30 centimeter hoog is, dan kan je soorten veel makkelijker herkennen. We zijn dus op twee verschillende momenten het gebied doorgegaan.”
Wat heb je ontdekt?
“We hebben veel soorten ontdekt in het gebied rond de Deltaweg. Op verschillende trajecten hebben we verblijfplaatsen en vliegroutes van vleermuizen aangetroffen. Ook zien we potentiële verblijfplaatsen van de haas, konijn, watersalamander en marterachtigen zoals de wezel, de bunzing en mogelijk de steenmarter. Daarnaast zijn we meerdere roofvogelnesten tegengekomen van onder andere de buizerd, maar ook nesten van de zwarte kraai, houtduif en ekster. Niet van alle nesten kunnen we op voorhand zeggen of ze ook in gebruik zijn van beschermde soorten. Daarvoor is nader onderzoek nodig. Tot slot bevinden zich ook enkele vlindersoorten in de omgeving van de Deltaweg.
Naast dieren zijn er ook enkele plantensoorten aangetroffen van de Rode Lijst, zoals de klavervreter. Planten van de Rode Lijst zijn plantensoorten waarvan het voortbestaan wordt bedreigd door uitsterving. De klavervreter bevindt zich met name bij de Zandkreeksluis.”
Hoe nu verder?
“Nadat duidelijk is hoe het ontwerp van de Deltaweg eruit komt te zien, zal er nader onderzoek moeten worden uitgevoerd. Pas na aanvullend onderzoek wordt duidelijk welke maatregelen vereist zijn om te kunnen starten met de aanleg van de Deltaweg. Op basis van de quickscan weten we niet of alle diersoorten die we verwachten ook daadwerkelijk leven rond de Deltaweg. Wij maken een inschatting op basis van data, leefgebied en onze waarnemingen in het veld. De uitwerking van de maatregelen moet blijken uit een vervolgonderzoek.”
“Wat ik mooi vind om te zien met een quickscan, is dat je veel verschillende dier- en plantsoorten tegenkomt in zo’n gebied. Ik zeg altijd als je langs zo’n wegberm loopt, dan zie je alleen maar gras. Maar als je goed kijkt, zie je al gauw twintig verschillende soorten. Dat is hetzelfde met de vogelsoorten die voorkomen. Je komt onverwacht veel diverse soorten tegen binnen zo’n projectgebied. Het is dan ook mooi om te zien dat er bij zulke grote projecten zorgvuldig wordt omgegaan met de bescherming van flora- en fauna. Als rasechte Zeeuw is het dan ook mooi om hier een bijdrage aan te mogen leveren!”