Landschap en infrastructuur samenbrengen: het werk achter de Deltaweg

“Als landschapsarchitect ben je betrokken bij allerlei verschillende landschapsontwerpen,” vertelt Luc. “Bij de Deltaweg kijken we bijvoorbeeld heel nadrukkelijk naar hoe een weg past binnen het grotere landschap. Hoe is het gebied gevormd? Welke historische lagen zitten erin? En hoe kunnen we wat we willen toevoegen laten aansluiten op de bestaande landschapsstructuur?”

Van analyse naar ontwerp

Wanneer een project als de Deltaweg van start gaat, stellen we eerst het ruimtelijk kwaliteitskader op. Dat vormt de basis voor alle verdere keuzes.

“In dat kwaliteitskader analyseren we eerst het hele gebied rondom de Deltaweg,” legt Luc uit. “We onderzoeken hoe het landschap historisch is ontstaan, hoe het er nu uitziet en welke waarden belangrijk zijn voor natuur, water, recreatie en landschapsbeleving.” Op basis van die analyse worden richtlijnen opgesteld voor de toekomstige inrichting van de weg en haar omgeving. Daarbij spelen uiteenlopende vragen een rol. Moet de weg juist open in het landschap liggen met weidse uitzichten? Of passen bomenrijen beter om beschutting en een groenere uitstraling te creëren? “Dat soort keuzes maken we heel bewust,” zegt Luc. “We kijken steeds naar wat passend is op een specifieke plek.”

Inmiddels wordt gewerkt aan het definitieve ontwerp van de Deltaweg. Luc en zijn collega’s kijken daarbij voortdurend mee of het ontwerp aansluit op de eerder vastgestelde uitgangspunten.

“Dan ga je steeds gedetailleerder kijken,” legt hij uit. “Waar komen bomen? Waar is ruimte voor water en ecologie? Hoe zorgen we dat alles goed in het landschap past?”

De resultaten van dat proces worden later dit jaar zichtbaar. Het definitieve ontwerp én de verdere uitwerking van de landschappelijke inpassing worden in het najaar openbaar gemaakt.

Balans tussen beleid, landschap en belanghebbenden De personen die door een besluit van een bestuursorgaan direct in hun belang worden geraakt.

Bij de landschappelijke inpassing spelen verschillende belangen een rol. Luc omschrijft het als een voortdurende afweging tussen drie soorten belangen. “De eerste is beleid,” zegt hij. “De Provincie heeft bijvoorbeeld een bosvisie waarin staat dat er meer bomen moeten komen. Dat zijn geen harde eisen, maar wel duidelijke wensen.”

Daarnaast is er het landschap zelf. “Je wilt begrijpen hoe het landschap is ontstaan en welke elementen daarbij passen. Het Zeeuwse landschap heeft een eigen karakter en dat wil je behouden.”

Tot slot spelen ook de wensen van belanghebbenden een belangrijke rol. “Sommige mensen willen graag meer bomen en schaduw, en sommigen juist niet. Anderen denken mee over oplossingen zoals walletjes om hinder van koplampen te verminderen. Je probeert al die belangen zorgvuldig tegen elkaar af te wegen.”

Werken tussen bureau en buitengebied

Het werk van een landschapsarchitect speelt zich niet alleen achter een tekentafel af. Veldbezoeken zijn minstens zo belangrijk. “Het is echt een combinatie van buiten kijken en achter de computer ontwerpen,” vertelt Luc. “Je moet het gebied ervaren om goede keuzes te kunnen maken.”

Tegelijkertijd worden ook thema’s als klimaatadaptatie Het aanpassen van onze omgeving aan het veranderende klimaat. Bijvoorbeeld het aanleggen van een groen dak. Zie ook www.zeelandverandertmee.nl. steeds belangrijker. “Fietsroutes moeten bijvoorbeeld voldoende schaduw hebben en er moet genoeg ruimte zijn voor wateropvang. Dat soort zaken werk je verder technisch uit.”

Extra aandacht voor natuur en omgeving

Sommige onderdelen van het project vragen extra aandacht. Vooral de nieuwe aansluitingen vormen volgens Luc een uitdagende ontwerpopgave. “Daar maak je echt iets nieuws in een bestaande omgeving,” zegt hij. “Dan moet je heel goed nadenken over hoe zo’n nieuwe situatie goed landt in het landschap. Dat is best een puzzel, zeker omdat in het open Zeeuwse landschap iets nieuws van ver zichtbaar is.”

Ook het natuurgebied bij de Schenge vraagt om zorgvuldige afstemming. “We zitten daar dicht op beschermde natuur met bijzondere flora en fauna. We kijken bijvoorbeeld hoe een faunapassage goed kan worden ingepast en hoe de inrichting van de weg daarop aansluit.”

Volgens Luc ligt juist daar de kracht van zijn vak. “We zijn eigenlijk de spin in het web tussen duurzaamheid goed voor mens en milieu , klimaatadaptatie, natuur en de inrichting van de weg. Wij onderzoeken hoe je al die aspecten bij elkaar kunt brengen.”

Een project dat zichtbaar wordt

Voor Luc is het werken aan de Deltaweg meer dan alleen een ontwerpopgave. Het is een project waarin landschap, techniek en toekomstvisie samenkomen. “Dit is heel interessant werk,” zegt hij. “Het is mooi om betrokken te zijn bij een project van deze schaal. Ik kijk ernaar uit dat alle ideeën en uitwerkingen over een aantal jaren ook echt zichtbaar worden in het landschap.”