[Uitgelegd] Vreemdelingen in Zeeland

Allereerst is het goed de begrippen te duiden. Een asielzoeker is iemand die zijn of haar land ontvlucht en bescherming vraagt in het land van aankomst. Als dat land Nederland is, moet die asielzoeker zich direct persoonlijk in Ter Apel melden bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Deze dienst bepaalt of een asielzoeker wordt erkend als vluchteling. In afwachting van de uitspraak gaat de asielzoeker naar een Asielzoekerscentrum (azc), naar een noodopvang (als er geen plek is in een azc) of naar een tijdelijke gemeentelijke noodopvang, bijvoorbeeld in sporthallen.

Als de IND een asielaanvraag inwilligt, ontvangt de asielzoeker een (tijdelijke) verblijfsvergunning. Op dat moment verandert de status van de asielzoeker in die van een status- of vergunninghouder, en moet een gemeente zorgen voor huisvesting. Die kan blijvend zijn via bijvoorbeeld de (sociale) huurmarkt of tijdelijk in verbouwde (kantoor)panden, mobiele woonunits en andere voorzieningen.

Sinds het uitbreken van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne verblijven er in de Nederlandse gemeenten een kleine 100.000 Oekraïense vluchtelingen. Zij verblijven in gemeentelijke opvanglocaties of hebben zelf verblijf geregeld bij vrienden of familie. Vanwege hun bijzondere status hoeven Oekraïense vluchtelingen zich niet te melden in Ter Apel. Zij kunnen zich vrij in Nederland vestigen. Op dit moment hebben zich 3.106 Oekraïners ingeschreven bij Zeeuwse gemeenten. Van hen wonen er 2.648 in gemeentelijke opvangcentra.

Daarnaast kennen we nog arbeids- en kennismigranten. Arbeidsmigranten zijn personen die tijdelijk in Nederland komen werken. Vaak worden zij hierheen gehaald door een uitzendorganisatie of andere werkgevers in bijvoorbeeld de tuinbouw-, distributie- of de bouwsector. Dit is verreweg de grootste groep buitenlanders in ons land.

Kennismigranten zijn een groep migranten die bijvoorbeeld bij grote bedrijven als ict'er aan de slag gaan. Zij worden ook wel 'expats' of 'kenniswerkers' genoemd. Kenmerkend aan die groep is dat ze doorgaans veel meer verdienen en dat een groter deel ook langer in Nederland blijft.

De opvang van Oekraïners en asielzoekers, én de doorstroming van asielzoekers naar huisvesting zijn gemeentelijke taken die worden besproken aan de Provinciale Regietafel Asiel. De commissaris van de Koning is daarvan voorzitter. Hij heeft een coördinerende, aanjagende rol. Voor wat betreft de huisvesting van statushouders krijgen gemeenten ieder halfjaar een wettelijke taakstelling opgelegd van het Rijk. Gedeputeerde Staten Het dagelijks bestuur van de Provincie. zien erop toe of de gemeenten die taakstelling halen.

Op 13 mei 2024 worden er in Zeeland dus 2648 Oekraïners opgevangen, zijn er 1535 bedden beschikbaar in een azc of noodopvang, 227 in crisisnoodopvang en zijn er 199 statushouders geplaatst sinds het begin van dit jaar. Daarnaast hebben gemeenten al voor 32 anderen concreet woningaanbod, maar heeft de verhuizing nog niet plaatsgevonden.