Interview met Josje de Regt, directeur van Cultuurkwadraat
Een sterk cultureel leven in Zeeland. Dat is kort gezegd het doel van Cultuurkwadraat. Sinds 2024 is Josje de Regt directeur-bestuurder van deze Zeeuwse steunorganisatie voor kunst en cultuur. Zij vertelt graag hoe Cultuurkwadraat de culturele motor van Zeeland een boost geeft.
“Cultuur is een motor voor de toekomst van Zeeland”
Josje heeft een loopbaan als onder andere orkestdirigent, beleidsadviseur en professioneel fondsenwerver achter de rug en komt goed beslagen ten ijs. Samen met haar team werkt zij aan een cultureel sterk Zeeland, met sterke verbindingen tussen partijen, en veel aandacht voor jonge inwoners. “Samenwerking met de Provincie Zeeland en andere partijen is hiervoor essentieel”, benadrukt Josje.
Een sleutelrol voor cultuur
“Wij zien dat cultuur een belangrijke rol speelt, juist tijdens grote transities zoals demografische krimp en klimaatverandering. Cultuur helpt namelijk om de sociale samenhang te versterken, talent aan te trekken en het creatief vermogen van kinderen te stimuleren . We trekken samen op met de provincie om dit voor Zeeland te realiseren.” Een goed voorbeeld is Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK). Dit meerjarenproject is een landelijke regeling die Cultuurkwadraat in Zeeland uitvoert met financiële steun van het Rijk, de Provincie en alle Zeeuwse gemeenten. CmK stimuleert kinderen en jongeren (van peuter tot jongvolwassene) om creatief en innovatief te denken, op school en daarbuiten. Zo krijgt ieder kind toegang tot kunst en cultuur. Cultuurkwadraat was al actief in het primair en voortgezet onderwijs, en richt zich nu ook op andere onderwijslagen, zoals het mbo. Cultuurkwadraat en Scalda hebben de handen ineen geslagen en samen fondsen gevonden voor meerjarige cultuurprojecten. Hiermee realiseren zij een doorgaande leerlijn waarin kunst en cultuur vanzelfsprekend zijn.
Voor de toekomst van Zeeland
Josje ziet cultuur echt als kracht voor Zeeland. “Cultuur is een motor voor leefbaarheid en aantrekkingskracht én een economische en toeristische troef die Zeeland aantrekkelijk maakt. Onze Zeeuwse identiteit en ons mooie erfgoed kunnen we inzetten als wervingsfactor. En wie jong talent wil aantrekken en behouden, biedt meer dan werk en woningen – die biedt ook een rijk cultureel leven, met inspiratie, verbinding en perspectief.” Vandaar de inzet op de jeugd: “De kinderen van nu bepalen de wereld van morgen. Met CmK ontwikkelen zij creativiteit, verbeeldingskracht en het vermogen om nieuwe perspectieven te zien –essentieel om het Zeeland van 2050 vorm te geven.” Maar er is meer nodig, vertelt Josje: “Investeren in kunst en cultuur is over de hele breedte noodzakelijk. Daarom moet Zeeland een vanzelfsprekende plek krijgen in het landelijke cultuurbeleid. Daar zet Cultuurkwadraat zich dubbel en dwars voor in. We ondersteunen Zeeuwse culturele partijen en trekken samen op. Want samen sta je sterker.”
De Cultuurbus
“Wat we ook belangrijk vinden, is dat mensen met elkaar en de culturele instellingen verbonden zijn. De inmiddels beroemde Cultuurbus is hier een treffend voorbeeld van: die brengt scholen, musea en podia bij elkaar – letterlijk door leerlingen naar een museum te brengen. Het idee is zo succesvol dat andere provincies en regio’s het inmiddels navolgen. “We worden regelmatig gebeld met de vraag hoe wij dit aanpakken.”
Praktische ondersteuning
Cultuurkwadraat geeft ook op andere manieren een boost aan Zeeland. Bijvoorbeeld door het culturele veld te ondersteunen bij fondsenwerving – in opdracht van de Provincie. “We zagen dat veel Zeeuwse instellingen moeite hadden met subsidieaanvragen bij landelijke fondsen. Dus helpen we ze. Met hulp van de Provincie en extra middelen van het Rijk begeleiden we partijen nu bij het hele proces, van idee tot aanvraag .” Cultuurkwadraat kreeg bovendien €50.000 los bij het Fonds voor Cultuurparticipatie, speciaal voor doelgroepen die eerder buiten de boot vielen, zoals amateurkunstenaars, vrijwilligersorganisaties en mid-career kunstenaars. “Ook musea en festivals die volledig draaien op vrijwilligers kunnen we nu begeleiden. Zo dragen we bij aan een inclusiever en sterker cultureel veld.”
Relevantie
Cultuurkwadraat biedt ook ruimte aan projecten met maatschappelijke relevantie. Zo is samen met de Provincie voor het onderwijs een project ontwikkeld over Holocaust en antisemitisme. “In een tijd van maatschappelijke spanningen is het cruciaal dat leerlingen leren kijken, luisteren en reflecteren. Kunst en cultuur bieden ruimte voor empathie en dialoog, ook bij beladen thema’s.”
Een ander succesvol initiatief is het project CultuurCompagnon, dat professionele kunstenaars koppelt aan creatieve nieuwkomers. Deze ‘compagnons’ ondersteunen elkaar artistiek en sociaal. “We zien deelnemers opbloeien, hun netwerk uitbreiden en betekenisvol worden voor hun omgeving. Eén nieuwkomer heeft zelfs succesvol meegedaan aan Sterren op het Doek. Dat zijn verhalen die je raken. En die de Zeeuwse samenleving versterken.”
Meer lezen over Cultuurkwadraat? Kijk dan op cultuurkwadraat.nl.