Sport kent vele vormen: bewegen op je eigen manier
Een bal die rinkelt, een frame waarmee wandelen en hardlopen ineens mogelijk worden en een zwemles die letterlijk levens kan redden. Sport kent vele vormen, maar die hebben één overeenkomst: ze brengen mensen in beweging. Achter elke vorm van bewegen schuilt een verhaal, een uitdaging of een kans die je misschien nog niet kende. Daarover gaat dit item.
Steeds meer Zeeuwen ontdekken aangepast sporten, zoals Tessie en Marleen. SportZeeland werkt samen met gemeenten, verenigingen en de Provincie Zeeland actief aan de groei van aangepast sporten vanuit één eenvoudige ambitie: iedereen moet kunnen meedoen. Want sporten en bewegen heeft impact op onze gezondheid en welbevinden.
Inspirerend
“Als ik sportief ben, gaat het lichamelijk heel goed met mij. Als ik minder sportief ben, merk ik dat gelijk aan mijn lijf”, vertelt Tessie (36). Ze heeft aangeboren cerebrale parese (CP). Dat zorgt voor bewegingsbeperking in haar rechterhand, een onstabiele rechtervoet en spasticiteit. Ze komt uit een sportief gezin, zwemt regelmatig en wandelde al vijf keer de Camino de Santiago. Hoewel haar sportieve hart volledig mee wil doen aan reguliere sportlessen, vindt ze zelf dat ze niet goed genoeg kan meekomen. Bovendien loopt ze het risico op blessures.
“Twee jaar geleden ben ik naar de Paralympische Spelen in Parijs geweest. Daar zag ik mensen met alle fysieke beperkingen op hun manier meedoen. Dat was heel inspirerend, ontroerend vond ik het ook.” Ze ontdekte Frame Running bij AV Scheldesport in Terneuzen onder begeleiding van trainer Mike Nièpce . Sinds kort is ze lid van de vereniging en is ze wekelijks op maandagavond op de atletiekbaan te vinden. “Voor mij is het erg belangrijk om blessurevrij en met plezier actief te kunnen sporten.”
Wat is Frame Running?
Frame Running, het lopen of rennen met een frame, is een para-atletieksport en wordt beoefend op een atletiekbaan. Het frame bestaat uit drie wielen, een stuur, zadel en borststeun. Omdat de sporter op het zadel zit, dragen de benen slechts een derde van het lichaamsgewicht. Dus ook met weinig spierkracht in de benen is Frame Running mogelijk. Het frame zorgt daarnaast voor stabiliteit tijdens het lopen of rennen. De sport is geschikt voor een brede doelgroep van mensen met een lichamelijke of neurologische beperking die baat hebben bij meer bewegingsvrijheid en een actieve leefstijl. De sport kan worden beoefend door mensen met onder andere niet-aangeboren hersenletsel, multiple sclerose, cerebrale parese, Parkinson, spierziekten, amputaties, orthopedische klachten en andere mobiliteitsbeperkingen.
Heeft u interesse in Frame Running? Stuur dan een e-mail naar framerunning@avscheldesport.nl. Frame Running is op dit moment alleen mogelijk in Terneuzen en Vlissingen. De wens is om op meerdere plekken in Zeeland te beginnen met een kleine groep Framerunners.
Wennen
Op 9 juni 2020 werd Marleen (61) getroffen door een ernstige hersenbloeding. Voor die tijd liep ze meerdere keren per week hard en deed ze mee aan wedstrijden. "Ik denk dat mijn goede conditie heeft bijgedragen aan mijn herstel." Sinds september vorig jaar doet ze aan Frame Running bij ADSV Dynamica in Vlissingen. "In het begin vond ik het wennen om voorover te leunen en hield ik het maar tien minuten vol. Inmiddels train ik bijna een uur en merk ik dat mijn conditie beter is en ik minder moe ben in het dagelijks leven. Het is echt heerlijk om hier buiten op de atletiekbaan bezig te zijn. In de winter beuk ik lekker tegen de wind in, regenjas aan. Trainer John Overweel is heel trots op haar: “Ze kwam van ver, maar als ik zie waar ze nu staat, is dat echt ontzettend knap.”
Tessie ziet een belangrijke paradox. "Juist als bewegen lastig is, heb je ook de neiging minder te doen. Toch is het belangrijk die stap wél te zetten en te proberen je over je eigen beperking heen te zetten. Dát proces is wel heel moeilijk hoor." Daarom sporten Tessie en Marleen graag met lotgenoten, want ook zij kennen de uitdagingen, de moeilijkheden en de frustraties. Tessie: “Het is zo tof om bij een club te zitten die er echt voor gaat met mensen die zeggen: doe het maar wel! Hun advies aan twijfelaars is duidelijk. Marleen: "Niet twijfelen, gewoon doen. Als je niet met reguliere sportlessen kunt meedoen, kom dan naar ons.”
Goalball: sport met meer dimensies dan je denkt
Goalball is veel meer dan een sport voor mensen met een visuele beperking. Het is een dynamische teamsport waarin je leert vertrouwen op je gehoor, gevoel en ruimtelijk inzicht.
Goalball is bovendien een officiële paralympische sport en wordt in Nederland op het allerhoogste niveau gespeeld in drie competitieklassen. Daarmee biedt de sport niet alleen ruimte voor recreatieve spelers, maar ook voor sporters die zich op landelijk niveau willen meten met anderen. Carlo Colpaert uit Goes, zelf slechtziend en
initiatiefnemer
van Goalball Zeeland, zet zich in om aangepast sporten toegankelijk en aantrekkelijk te maken voor een brede groep mensen. “Je speelt met drie tegen drie. Iedereen draagt een geblindeerde bril en probeert een bal met een belletje in het doel van de tegenstander te gooien. Je verdedigt door de bal op geluid te lokaliseren en je lichaam ervoor te gooien. Goalball is voor iedereen geschikt die fysiek in staat is om te bewegen. Juist doordat iedereen geblindeerd speelt, zijn ziende en slechtziende spelers gelijkwaardig. Dat maakt goalball bijzonder.”
In Zeeland wordt goalball gespeeld bij Sportclub Grenzeloos Bewegen in Goes, in de Gymzaal Ouverture. De ambitie is om de sport verder onder de aandacht te brengen en nieuwe spelers enthousiast te maken. Interesse? Probeer het vooral eens. Goalball Zeeland traint dinsdagavond van 19.00 tot 21.00 uur. Voor meer informatie kun je terecht bij Carlo Colpaert via goalballzeeland@gmail.com of kijk voor meer informatie op sgbzeeland.nl/goalball/.
Zwemvaardigheid
Naast initiatieven als Frame Running en Goalball, die mensen met een beperking in beweging brengen, werkt SportZeeland ook aan Waterwijs. Dit project draait niet om sport of competitie, maar om een essentiële vaardigheid in een waterrijke provincie als Zeeland: veilig omgaan met water. Het richt zich vooral op bewoners van asielzoekerslocaties, die een groter risico lopen op verdrinking. Dat Madelon Baans zich aan Waterwijs heeft verbonden, is geen toeval. Als voormalig olympisch zwemster weet zij hoe belangrijk zwemvaardigheid is. Sinds vorig jaar zet zij die ervaring in als projectcoördinator bij SportZeeland. "Zwemveiligheid is altijd belangrijk voor mij geweest. In Nederland kun je eigenlijk niet zonder zwemvaardigheid. Bovendien geeft water ook plezier."
Zelfvertrouwen
Voor veel nieuwkomers in Nederland en in Zeeland is zwemmen niet vanzelfsprekend. Sommigen kennen de risico's van water onvoldoende of hebben er negatieve ervaringen mee. Door samenwerking van onder andere de COA-locaties in de provincie en de zwembaden worden deelnemers bereikt en begeleid. Deelnemers krijgen ongeveer tien zwemlessen waarin zelfredzaamheid centraal staat. "De medewerkers van het COA kennen de mensen en weten wie baat heeft bij deze lessen en de zwemdocenten hebben ervaring met deze doelgroep," aldus Madelon. Tijdens de lessen groeit ook het zelfvertrouwen. Deelnemers overwinnen hun angst, moedigen elkaar aan en vieren samen hun vooruitgang. Soms behalen ze zelfs een A-diploma. "Dat is niet het hoofddoel, maar wel een bijzonder moment van trots."
“Begin gewoon”
Volgens Madelon reikt de maatschappelijke waarde van sport verder dan topsport. "Sport draagt bij aan gezondheid, zelfvertrouwen en sociale verbinding. Iedereen moet kunnen bewegen, op zijn eigen manier en niveau." Waterwijs is speciaal ontwikkeld voor asielzoekers in de opvang, maar ook andere volwassenen die zekerder willen worden in het water kunnen in Zeeland zwemlessen volgen. Voor mensen met beperkte financiële mogelijkheden biedt het Volwassenenfonds Sport & Cultuur bij sommige aanbieders mogelijkheden om zwemlessen te volgen. Madelons algemene advies om te sporten en te bewegen is eenvoudig: "Begin gewoon. Vergelijk jezelf niet met anderen, maar kijk naar je eigen vooruitgang. Kleine, haalbare stappen die je volhoudt, maken uiteindelijk het verschil."
Van Zeeuws Sportakkoord naar sport in de praktijk
De genoemde sporten worden mede mogelijk gemaakt vanuit het Zeeuws Sportakkoord, dat door SportZeeland in opdracht van de Provincie Zeeland wordt uitgevoerd. De Provincie Zeeland werkt samen met partners aan een vitaal en gezond Zeeland door sport en bewegen toegankelijk en passend te maken voor iedereen. Daarin verbindt SportZeeland partijen aan elkaar, jaagt initiatieven aan en geeft betekenis aan sport, beweging en gezondheid in Zeeland. Deze provinciale sportorganisatie (tevens servicepunt) voert het Zeeuws Sportakkoord uit in Zeeland en doet dit samen met onderwijs- en gezondheidsinstellingen, sportverenigingen, bedrijven en gemeenten.
Meer weten over aangepast sporten, Waterwijs of andere sport- en beweegmogelijkheden? Kijk op sportzeeland.nl of op www.unieksporten.nl/zeeland om te kijken welk passend sportaanbod er georganiseerd wordt voor mensen met een beperking/aandoening.