Eén jaar Omgevingswet: hoe staat het ervoor?

Er zijn veel voorbereidingen getroffen voordat de wet in werking trad, vertelt de coördinator Omgevingswet van de Provincie Zeeland Welmoed Hollemans. Zo zijn bijvoorbeeld Provinciale verordeningen samengevoegd tot één Omgevingsverordening en er is een Omgevingsvisie opgesteld. Deze documenten zijn opgenomen in het Digitaal Stelsel Omgevingswet.

Een belangrijke verandering onder de Omgevingswet is dat gemeenten nu met Omgevingstafels werken. Jan Willem Adriaanse van de Provincie gaat over het relatiebeheer met gemeenten. Hij legt uit dat bij een Omgevingstafel alle relevante partijen hun belangen en aandachtspunten bespreken rond een plan. In Zeeland zijn deze partijen de Veiligheidsregio, RUD Zeeland, waterschap Scheldestromen, GGD en Stedin. Sinds er Omgevingstafels georganiseerd worden, wordt de Provincie Zeeland vaker en in een eerder stadium betrokken bij plannen. Dat levert op dat procedures van zaken die in het vooroverleg goed besproken zijn veel vlotter verlopen, ziet Jan Willem.

Dit beeld bevestigt Zarah Ruijtenburg, beleidsmedewerker Planologie bij de gemeente Terneuzen: “De Omgevingstafel is de plek om in een zo vroeg mogelijk stadium allesomvattende afwegingen te kunnen maken. Samen werken we toe naar een passend plan, door een waardevolle dialoog te voeren tussen aanvrager en de overheid.”

Met de invoering van de Omgevingswet hebben gemeenten een zogeheten ‘1-loket functie’ gekregen: zij zijn het eerste aanspreekpunt voor inwoners en aanvragers. Dat kan voor uitdagende situaties zorgen. Gemeenten zijn namelijk niet voor alle aspecten onder de Omgevingswet het bevoegd gezag Het bestuursorgaan dat is aangewezen om in bepaalde zaken te besluiten. Zie ook bij bestuursorgaan . Ze hebben ook niet voor alles de juiste kennis en kunde in huis. Dit geldt bijvoorbeeld voor natuurbescherming, waarvoor de Provincie Zeeland het bevoegd gezag is. Procesregisseur vergunningen Suzanne van Loon van de Provincie Zeeland: “Gemeenten benaderden ons van team Natuurbescherming het afgelopen jaar regelmatig met de vraag hoe zij het beste met het aspect natuur kunnen omgaan. Dus: wat zijn de verplichtingen van gemeenten zelf, maar ook hoe kunnen zij inwoners en aanvragers het beste over natuurbescherming informeren?”

Met de gedachte om samen op te trekken, maakten collega’s van de Provincie en de gemeente Schouwen-Duiveland samen een beslisboom. Deze beslisboom helpt ambtenaren van Zeeuwse gemeenten bepalen hoe zij in verschillende typen processen met natuurbescherming kunnen omgaan. Teammanager vergunningen Jeroen Dirksen van de gemeente Schouwen-Duiveland: “Onder de Omgevingswet is het nog belangrijker geworden om als verschillende overheden goed samen te werken. Soms is dat wettelijk verplicht, maar vaak is het gewoon handig. Hoe mooi is het dan dat een aanvrager weet wat van hem verwacht wordt? Als overheden willen we meer sturen vanuit het belang en niet vanuit de regel. Zo is bijvoorbeeld de beslisboom ontstaan. Met als resultaat duidelijkheid voor de aanvrager. Dat is de bedoeling van de Omgevingswet.” Suzanne vult aan: “Zo zouden we vaker kennis en expertise moeten uitwisselen onderling.”

Volgens Welmoed is het goed dat er nu landelijke richtlijnen zijn waaraan alle provincies zich houden. De komst van de Omgevingswet is een positieve mijlpaal, maar hoe gaan we verder vanaf hier? Welmoed: “Na een jaar van hard werken met elkaar is nu het moment om de nieuwe manier van samenwerken met ketenpartners in Zeeland tegen het licht te houden. Wat ging er goed en wat kan er beter? Daar gaan we met elkaar aan werken in het komende jaar.”