Hoe voorkomen we dat we in de toekomst hoge kosten hebben vanwege verzakkende wegen of rioleringen? Waar en hoe kunnen we warmte uit de grond halen? Bestemmen we een gebied voor landbouw of moet er natuur komen? Deze vragen en vele andere hebben met de bodem te maken en zijn tegelijk verbonden met technische, juridische en beleidsmatige kwesties.

Duurzaam bodemgebruik

De Provincie Zeeland kiest voor duurzaam bodemgebruik. Dat houdt in dat we bij ruimtelijke ordening rekening houden met de eigenschappen van de bodem. Zo voorkomen we onnodige kosten voor de ontwikkeling, het beheer en het onderhoud. Het beleid voor duurzaam bodemgebruik is vastgelegd in het stimuleringsprogramma 't Zeeuws Bodemvenster.

Zes bodemthema's

De Provincie heeft het bodembeleid in het stimuleringsprogramma 't Zeeuws Bodemvenster verdeeld over zes thema's.

Klimaatverandering

Door de klimaatverandering zal er in de toekomst vaker wateroverlast zijn door zware regenbuien. De Provincie verkent hoe we daarmee rekening kunnen houden. Bijvoorbeeld door afhankelijk van de bodem bepaalde plaatsen juist wel of juist niet aan te wijzen voor bijvoorbeeld bebouwing, recreatie of landbouw. En we onderzoeken bijvoorbeeld ook hoe door waterberging wateroverlast in steden bij hevige regenval voorkomen kan worden en waar we in het landelijk gebied het beste zoet water in de bodem kunnen opslaan.

Duurzame energiehuishouding

Met energie uit de bodem kunnen we het gebruik van fossiele brandstoffen en de uitstoot van CO2 verminderen. De Provincie wil duidelijkheid verschaffen waar en onder welke condities warmte-koude opslag in de grond en geothermie (aardwarmte) kansrijk zijn.

Nieuwe functies voor het landelijk gebied

In landelijk gebied is de landbouw economisch belangrijk. Maar de biodiversiteit is juist gebaat bij de vorming van een netwerk van natuurgebieden, zoals is aangegeven in de Ecologische hoofdstructuur. De Provincie bekijkt hoe kennis over de bodemkwaliteit een rol kan spelen bij de keuze voor welk doel een gebied het meest geschikt is.

Grote ruimtedruk in het stedelijk gebied

De Provincie onderzoekt verschillende vraagstukken om toekomstige bodemproblemen in de steden voor te zijn. Zo kan bijvoorbeeld de aanleg van een ondergrondse parkeergarage de waterberging of sanering van bodemvervuiling veel lastiger maken. Waar moeten we op letten om zulke problemen te voorkomen? Door zettingsgevoeligheid kunnen wegen of rioleringen verzakken, zodat later veel kosten gemaakt moeten worden. Hoe kunnen we dat voorkomen? Bouwen in een gebied met een lastige (grond)waterhuishouding zal tot blijvende hoge kosten leiden voor drooghouden. Moeten we daar wel bouwen of zijn er betere alternatieven?

Identiteit en herkenbaarheid van de leefomgeving

De bodem, het land in zee, vormt  letterlijk de basis van de Zeeuwse identiteit en de cultuurhistorie van het landschap. De Provincie heeft 27 aardkundige waardevolle gebieden aangewezen. Dat zijn gebieden waar de bodem laat zien hoe het Zeeuwse land is ontstaan en de Zeeuwse identiteit heeft gevormd. Hoe kunnen we deze aardkundige waarden bij inrichtingsplannen behouden én 'zichtbaar en beleefbaar' maken?

Gezonde leefomgeving

In 2015 moeten in Zeeland de voor de volksgezondheid meest riskante locaties met bodemvervuiling (de spoedlocaties) gesaneerd of beheerst zijn. Dit gebeurt vanuit de Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland (RUD Zeeland) onder verantwoordelijkheid van de Provincie, waarbij  gemeenten, bedrijven en eigenaren een eigen verantwoordelijkheid hebben. De aanpak van de overige ernstige gevallen van verontreiniging worden opgenomen in het ruimtelijk beleid.

Tot 2017

Het stimuleringsprogramma 't Zeeuwse Bodemvenster liep aanvankelijk tot 2014, maar is inmiddels verlengd tot en met 2016. Daarna wordt het programma geactualiseerd.

Voor niet-bodemdeskundigen

Om inzicht te geven in de rol die de bodem speelt bij de ruimtelijke ontwikkeling, heeft de Provincie een website gemaakt voor niet-bodemdeskundigen. De website heeft dezelfde naam als het stimuleringsprogramma voor duurzaam bodemgebruik: 't Zeeuwse Bodemvenster.

De website is bedoeld voor planologen en anderen die zich bezighouden met ruimtelijke ordening. Zij vinden er inspiratie om alle facetten van de bodem te betrekken in ruimtelijke plannen. Op de website vindt u bodemkaarten, factsheets, achtergrondinformatie en documenten.

Ondersteuningsteam

In het programma 't Zeeuws Bodemvenster is een ondersteuningsteam actief. Dit ondersteunt gemeenten, planontwikkelaars en gebiedsbeheerders met een verkenning van de ondergrond aan de hand van de bodemagenda. Afhankelijk van het te verkennen gebied worden beleidsmedewerkers water, archeologie, energie of bodemsanering aan het ondersteuningsteam toegevoegd.

Scholieren: jaarlijkse Geoweek

Ieder jaar vindt in het voorjaar de landelijke Geoweek plaats. Tijdens de Geoweek kunnen scholieren kennismaken met het belang en de betekenis van de bodem. De Provincie Zeeland participeert hierin en verzorgt tijdens de Geoweek gastlessen, computerpracticum en veldwerk voor Zeeuwse scholieren. Scholen die zich hiervoor willen aanmelden kunnen dat doen via www.geoweek.nl.

Contact

Walter Jonkers
+31 118 631708
w.jonkers@zeeland.nl