De beschikbaarheid van zoet water staat onder druk. Periodes van heftige regenval en extreme droogte wisselen elkaar steeds vaker af. Het water is er niet altijd op het moment dat je het nodig hebt. En dat is een probleem: als er niet genoeg zoet water is, komen gewassen niet op en kan de volledige oogst mislukken. Ook natuurgebieden hebben zoet water nodig. Broedgebieden werken minder goed als het te droog is en er is kans op natuurbranden.

In onze zilte provincie hebben we geen rivieren of andere natuurlijke bronnen. Agrariërs zijn voor een groot deel aangewezen op regenwater om hun gewassen te telen. En dat valt niet altijd op het moment dat gewassen het nodig hebben. Hoe kun je ook in de toekomst met het beschikbare zoete water voldoen aan de vraag? En hoe zorg je ervoor dat we water beter vasthouden en niet zo snel mogelijk afvoeren naar sloot of zee? Dat is best een uitdaging. Met een actieve aanpak willen we vraag en aanbod meer in balans brengen, vooral in het landelijk gebied. Dat doen we in het Zeeuws Deltaplan Zoet water.

Met een brede blik kijken naar oplossingen

Onderzoek doen naar de beschikbaarheid van zoet water is niet nieuw. Al vanaf 2014 lopen tal van testen en onderzoeksprojecten, bij de Provincie en andere partijen. Denk bijvoorbeeld aan de proeftuin zoet water of het living-lab in Schouwen-Duiveland. Hier worden veel vernieuwingen in de praktijk getest. Bijvoorbeeld om regenwater te bufferen, zout water te ontzilten of druppelirrigatie toe te passen bij de teelt van gewassen. Het doel van het Zeeuws Deltaplan is om de kennis van lopende projecten samen te brengen en nieuwe kennis te ontwikkelen.

Samen met betrokken partijen willen we komen tot een breed gedragen plan en aanpak. We willen ervoor zorgen dat de vraag en aanbod van zoet water op elkaar zijn afgestemd. Daarbij kijken we met een brede blik naar de opdracht. De oplossing kan liggen in technische aanpassingen van het watersysteem, maar ook in buffering, teeltaanpassing of vernieuwend gebruik van ruimte.

Tussenstap: welke richting gaan we op?

De afgelopen maanden verzamelden we zoveel mogelijk ideeën en onderzoeken. De inzichten, uitdagingen en kansen die daarbij naar voren kwamen, beschreven we in een kadernotitie. De kadernotitie geeft richting en bevat belangrijke keuzes, zoals welke richting het project op lijkt te gaan, welke aanpak is haalbaar en welke niet? In het Zeeuws Deltaplan Zoet Water  moeten we straks keuzes maken. Bijvoorbeeld over de haalbaarheid van maatregelen, wat voorrang krijgt en wat het mag kosten. De kadernotitie is geschreven in samenwerking met waterschap Scheldestromen, gemeenten, ZLTO, ZAJK, natuur- en milieuorganisaties, bedrijven en kennisinstellingen.

Verkenningenkaart

Tijdens het project krijgen vernieuwingen en uitkomsten een plek in een  verkenningkaart.

De verkenningenkaart laat oplossingen die de meeste kans van slagen hebben per gebied zien. Wat werkt (waar) wel en wat niet? Voor ondernemers kan de verkenningenkaart een hulpmiddel zijn, om gerichte onderzoeken te laten uitvoeren. Dat kan hen misschien overhalen om bepaalde investeringen te doen en risico’s te nemen. Overheden kunnen op basis van de verkenningenkaart een plan uitwerken voor waterbeheer en stimuleringsmaatregelen. Denk aan een subsidieprogramma dat erop gericht is om maatregelen met een hoge kans van slagen in de praktijk te brengen.

Een eerste versie van deze kaart is gemaakt op basis van bestaande gegevens, en bevat vooral resultaten van de proeftuin zoet water en andere projecten met een hoge kans van slagen. De kaart wordt verder aangevuld als het Deltaplan klaar is.

Contact

zoetwater@zeeland.nl