Zeeland is omringd door water. Dat maakt onze provincie zo aantrekkelijk. Maar het vraagt ook om alert te blijven op de veiligheid en zorg te dragen voor de kwaliteit van het water. Met het waterbeleid draagt de Provincie Zeeland eraan bij dat het water schoon blijft, dat we bij hevige neerslag zo min mogelijk wateroverlast ondervinden en dat er voldoende zoet water is voor de landbouw. En samen met het Rijk zorgen we ervoor dat dijken en dammen voldoende veiligheid bieden én goed passen in het Zeeuwse landschap.

Goede waterkwaliteit

Europese Kaderrichtlijn Water (KRW)

Het regionale beleid voor de waterkwaliteit is gebaseerd op Europees waterbeleid. Dit Europese beleid komt voort uit het besef dat voor het bereiken van een goede waterkwaliteit internationale afspraken nodig zijn. Water trekt zich immers weinig aan van landsgrenzen. Sinds 2000 is de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) van kracht. Het streven is dat de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater in Europa uiterlijk in 2027 op orde is. Dit stemt het Rijk met provincies en waterschappen af in stroomgebiedbeheerplannen.

De Europese Kaderrichtlijn Water in het kort:

  • beschermt alle wateren – rivieren, meren, kustwateren en grondwateren
  • stelt doelen om ervoor te zorgen dat alle wateren uiterlijk in 2027 de ‘goede toestand’ hebben bereikt
  • vereist dat er per stroomgebied een beheersysteem wordt opgezet, waarin er rekening mee wordt gehouden dat watersystemen niet stoppen bij bestuurlijke grenzen en landgrenzen
  • vereist grensoverschrijdende samenwerking tussen landen en tussen alle betrokken partijen
  • zorgt ervoor dat alle belanghebbenden, met inbegrip van maatschappelijke organisaties en lokale gemeenschappen, actief deelnemen aan waterbeheer
  • zorgt voor de vermindering en beperking van verontreiniging, ongeacht de bron (landbouw, industriële activiteiten, stedelijke gebieden, enzovoorts)
  • vereist het voeren van een waterprijsbeleid en zorgt ervoor dat de vervuiler betaalt
  • houdt de milieubelangen en de belangen van gebruikers in evenwicht

Bestuursakkoord Water

In mei 2011 hebben het Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen en waterbedrijven het Bestuursakkoord Water ondertekend. Dit akkoord bevat onder meer afspraken over waterbeheer en over de waterkwaliteit en de kosten die hiermee gemoeid zijn. Doel is om door meer samenwerking en doelmatiger werken te voorkomen dat de kosten voor rioleringen en afvalwaterzuivering verder stijgen. In Zeeland werken Waterschap Scheldestromen en gemeenten hier samen aan. De Provincie heeft deze samenwerking in gang gezet. Het waterschap heeft de voortrekkersrol daarna overgenomen en de Provincie ziet toe op de samenwerking.

Milieu- en waterverordening

De Provincie heeft het beleid voor de bescherming van het grond- en oppervlaktewater opgenomen in het Omgevingsplan 2012-2018. Daarnaast zijn regels voor de bescherming van de grondwaterkwaliteit vastgelegd in de Provinciale Milieuverordening Zeeland (zie: Milieuregels en handhaving). Verder zijn in de Waterverordening Zeeland regels opgenomen ter bescherming van kwetsbare (natuur)gebieden die gevoelig zijn voor verdroging.

Wateroverlast voorkomen

Waterbeleid 21ste eeuw

Na het hoge water en de wateroverlast in de jaren negentig werd duidelijk dat Nederland anders met water om moet gaan. Doordat het klimaat verandert, komen er vaker hevige regenbuien, komt er meer (smelt)water via de rivieren ons land binnen en de zeespiegel stijgt.

Om te voorkomen dat dit meer wateroverlast geeft, hebben het Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen het Waterbeleid 21ste Eeuw ontwikkeld. Water moet de ruimte krijgen, voordat het die ruimte zelf neemt. Dit betekent dat de overheid maatregelen neemt om overlast in de toekomst te voorkomen. In het landschap en in de stad moet meer ruimte gemaakt worden om water op te slaan, bijvoorbeeld door het aanleggen van waterpartijen in woonwijken.

Deltaprogramma

Het Waterbeleid 21ste Eeuw heeft een vervolg gekregen in het Deltaprogramma dat door het Rijk is vastgesteld. Onderdelen van het Deltaprogramma zijn de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie en het deelprogramma Nieuwbouw en herstructurering. Deze zijn gericht op het voorkomen van wateroverlast op de lange termijn, tot 2050.

Kern van het beleid is dat alle overheden samen afspreken dat zij steden en andere bebouwde gebieden minder kwetsbaar maken voor extreme omstandigheden: een overstroming, een hevige regenbui, langdurige droogte en extreme hitte. Dat doen ze door met deze extreme omstandigheden rekening te houden bij de aanleg van nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen, het opknappen van bestaande bebouwing, vervanging van rioleringen en wegonderhoud.

Provinciale kaders

De Provincie heeft de Waterwet en het Waterbeleid 21e Eeuw uitgewerkt in de Waterverordening Zeeland. Hierin staan normen voor de regionale watersystemen (het slotenstelsel). Ze moeten bij hevige neerslag voldoende water kunnen bergen en afvoeren. Voor stedelijk gebied geldt als norm dat er eens in de 100 jaar ernstige wateroverlast mag optreden. Voor landelijk gebied is de norm eens in de 25 jaar. Waar glastuinbouw is, geldt een norm van eens in de 50 jaar. Aan de hand van deze normen zorgt het waterschap voor de nodige inrichtingsmaatregelen en voorzieningen om wateroverlast te voorkomen.

Waterbeheer

Het operationele waterbeheer van de Zeeuwse (binnendijkse) regionale wateren is in handen van het Waterschap Scheldestromen. Het waterschap baseert zich hierbij op de Waterverordening Zeeland en het omgevingsplan Zeeland, waarin de Provincie de kaders heeft vastgelegd. De Provincie ziet toe op de uitvoering van het waterbeheer door het waterschap. Het Rijk is verantwoordelijk voor het beheer van de buitendijks gelegen rijkswateren.

Robuust Watersysteem Zeeuws-Vlaanderen

In een robuust watersysteem is de waterstroom zo georganiseerd dat het in dienst staat aan alle functies in een gebied. Het zorgt voor balans tussen vraag en aanbod, voor meer beschikbaar zoet water en het vergroot de zelfvoorziening van water in de regio. Door meer en betere samenwerking, kan er meer met minder budget worden gedaan. In Zeeland is veel kennis over waterveiligheid, klimaatverandering, zoutintrusie, zoetwaterkrapte, wateroverlast en omgaan met water in drogere perioden. Deze kennis wisselen we met verschillende Nederlandse en Vlaamse partijen uit. De Provincie Zeeland werkt samen aan Robuust Watersysteem Zeeuws-Vlaanderen met Evides Waterbeheer, Waterschap Scheldestromen, Zeeland Seaports, Rijkswaterstaat Zee en Delta, Gemeente Terneuzen, ZLTO, Staatsbosbeheer, DOW Benelux en HZ University of Applied Sciences. Meer informatie vindt u op de website Robuust Watersysteem Zeeuws-Vlaanderen.

Contact

André van de Straat
+31 118 631116
aa.vd.straat@zeeland.nl

Reinier van Nispen
+31 118 752107
Jr.v.nispen@zeeland.nl