Een schone lucht geeft adem

Samen met inwoners meet de Provincie Zeeland de luchtkwaliteit. Hiervoor gebruikt ze mobiele sensoren en vaste sensoren. Beide typen meten fijnstof. Door fijnstof in te ademen, komt het in de longen terecht. Dit heeft een negatief effect op de gezondheid. Met het Project Snuffelfiets leren scholieren in drie maanden wat fijnstof is, hoe je het kunt meten en hoe je samen de uitstoot hiervan kunnen verminderen. De scholieren meten het fijnstofgehalte met fietssensoren. Priscilla Jansen is adviseur Milieu en verbonden aan het scholenproject.

Priscilla: “Bewustwording begint op jonge leeftijd, daarom werken we samen met scholieren. Het is een leuke manier om jonge mensen bewust te maken van het belang van een goede luchtkwaliteit, en om hen te leren hoe zij als inwoner kunnen bijdragen. Het is belangrijk om de luchtkwaliteit te verbeteren, omdat dit effect heeft op de levensverwachting.” De scholieren fietsen rondjes en de meetresultaten zijn direct online zichtbaar. “We vragen hun ook of ze weten hoe het komt dat de luchtkwaliteit even wat minder was. Hebben ze achter een auto gefietst? Je ziet dat scholieren plekken opzoeken waar ze slechtere resultaten kunnen verwachten, zoals langs drukke wegen en industrieterreinen. Zo zie je dat ze echt nadenken over oorzaken.”
De scholieren zelf geven aan het project vooral leuk te vinden. Ze fietsen langs plekken waar ze anders misschien niet snel komen.

De scholieren doen de metingen voor het GLOBE snuffelfiets project. GLOBE is een (inter)nationaal netwerk van wetenschappers en scholieren. De metingen verschijnen op een dataportaal knowyourair.net, maar worden ook gedeeld met GLOBE wetenschappers van Samen Meten van het RIVM. Scholieren dragen zo bij aan meer kennis over natuur en milieu, terwijl ze erover leren. GLOBE wetenschapper van het RIVM Hester Volten: “Wat dit project zo waardevol maakt is dat scholieren zelf onderzoek doen. Ze voeren niet alleen de metingen uit, maar stellen zichzelf ook de vraag hoe het komt dat de gemeten luchtkwaliteit op sommige plekken minder goed is dan op andere plekken. Soms komen ze met hele interessante waarnemingen. Zo vonden scholieren bijvoorbeeld dat de luchtkwaliteit slechter wordt als ze vlak langs een drukke weg fietsen. Zit er een paar meter tussen de weg en het fietspad, dan is dit effect minder. We gebruiken uiteraard ook de metingen van stations uit achtertuinen van inwoners. Hoe meer metingen inwoners verrichten, hoe betrouwbaarder het beeld wordt van de luchtkwaliteit in Nederland. En in dit geval Zeeland.”

De Provincie Zeeland betaalt niet alleen deze scholenprojecten, maar is ook aanwezig bij de eindpresentaties van de scholieren. Zij presenteren hun bevindingen op het gemeentehuis. De wethouder wordt ook uitgenodigd om hierbij te zijn. Dat is ook het moment hen te motiveren om als gemeente aan te sluiten bij het Schone Lucht Akkoord.

Voor lokale overheden zijn dit soort projecten interessant omdat de metingen gebruikt kunnen worden voor politieke doeleinden. De fietssensoren meten namelijk meer dan alleen de luchtkwaliteit. Ook locatie, snelheid, temperatuur en conditie van de weg worden gemeten. Zo kan een Provincie de metingen gebruiken om bijvoorbeeld een provinciale weg verder weg van een fietspad aan te laten leggen. Zo ervaren fietsers en wandelaars een betere luchtkwaliteit op die plek.