Waar boerenland en natuur elkaar versterken
Als je door het Zeeuwse landschap fietst, zie je op veel plekken van oudsher veel heggen en hagen, knotbomen en poelen. Het zijn voorbeelden van agrarisch natuurbeheer . Sinds 2016 hebben Provincies er een grotere rol in gekregen. Maar wat betekent dat eigenlijk in de praktijk, en wat levert het op voor natuur, boer én omgeving?
Bij agrarisch natuurbeheer combineren boeren hun dagelijkse werk met zorg voor natuur en landschap. Dat zie je aan het stijgende aantal bloemrijke akkerranden, maar ook in hele stukken land die uit de productie van voedsel worden genomen. Soms gaat het dan om een natuurvriendelijke oeverrand langs het perceel, soms om land dat is ingezaaid met graan, kruiden of vogelvriendelijke eiwitgewassen. Zulke plekken bieden akkervogels ruimte om te schuilen, voedsel te vinden, eieren te leggen en hun jongen groot te brengen. Het collectief Poldernatuur Zeeland weet heel goed hoe en waar deze maatregelen het beste genomen kunnen worden en helpt boeren daarbij. Het maakt afspraken met hen in de vorm van zesjarige contracten. Dat geeft de boeren veel vertrouwen om mee te doen met agrarisch natuurbeheer.
Investeren in boerennatuur
Typische Zeeuwse akkervogels zoals patrijs, veldleeuwerik, gele kwikstaart en graspieper zijn er maar wat blij mee. Om deze soorten te helpen, nemen boeren dus natuurvriendelijke maatregelen waarvoorzij een vergoeding ontvangen. Daarnaast zijn boeren verplicht op vaste momenten in het jaar te tellen welke vogels er gebruikmaken van de natuur op hun land. Ook deskundigen voeren tellingen uit, die waardevolle informatie opleveren. Zo kunnen we volgen hoe het gaat met planten en dieren die extra bescherming nodig hebben. De Provincie heeft een lijst met 56 soorten die in Zeeland worden beschermd. Gedeputeerde Wilfried Nielen: “Zeeland krijgt nu 6,5 miljoen euro van het Rijk hiervoor, dat is zo’n 3 procent van het landelijke budget. De Provincie Zeeland investeert zelf zo’n 1,5 miljoen euro per jaar om extra agrarisch natuurbeheer te realiseren en daarmee de
biodiversiteit
en het leefgebied van onder andere akkervogels te vergroten. Poldernatuur Zeeland krijgt van ons extra capaciteit om boeren te begeleiden bij agrarisch natuurbeheer. Zo breiden we het agrarisch natuurbeheer
dus fors uit.”
Patrijzenranden en vogelakkers
Marco Capelle uit Scharendijke is één van de vijfhonderd enthousiaste boeren die zo’n negen jaar geleden met agrarisch natuurbeheer aan de slag is gegaan. Hij legde patrijzenranden en vogelakkers aan. “Er zijn meerdere redenen waarom ik dat ben gaan doen. Allereerst vanwege de toenemende schaalvergroting in de landbouw. Als klein akkerbouwbedrijf kun je daar niet meer aan meedoen. Als tweede vanwege de slechte grond en als derde wil ik gewoon niet meer meegaan in de ratrace van steeds meer produceren. Ik zie mooie resultaten. We hebben veel muizengaten in het gras. Muizen zijn weer voedsel voor de kerk- en velduil. Verder krijgen we veel bezoek van reeën, omdat ze hier dekking en voedsel vinden. Ook zien we veel insecten op de bloeiende planten afkomen en afgelopen zomer is een nest kwartels uitgebroed. En zo kan ik nog wel even doorgaan, als je al het moois maar wilt zien!”
Met agrarisch natuurbeheer laten boeren dus zien dat landbouw en natuur prima samen kunnen gaan. En dat sluit aan bij de ultieme ambitie van de Provincie Zeeland: ieder Zeeuws boerenbedrijf doet iets aan agrarisch natuurbeheer, in welke vorm dan ook.
Meer lezen over agrarisch natuurbeheer.
Of op www.poldernatuurzeeland.nl.
Veel enthousiasme onder boeren
Poldernatuur Zeeland brengt boeren en natuur samen. Het helpt boeren via voorlichting, uitvoering en begeleiding om op hun landbouwgrond – naast de voedselproductie – ook ruimte te geven aan natuur. Deze aanpak slaat aan: het enthousiasme onder boeren om hun grond deels in te zetten voor natuur is groot. Irene de Schipper is gebiedscoördinator bij Poldernatuur.
Waarom zijn zoveel Zeeuwse boeren enthousiast over agrarisch natuurbeheer ?
“Boeren die instappen in agrarisch natuurbeheer ervaren al snel een nog sterkere verbinding met de omgeving waarin ze werken en leven. Boeren werken dagelijks met de natuur, maar natuurbeheer onderdeel maken van je bedrijfsvoering is alleen mogelijk als er wat tegenover staat. De vergoedingen voor agrarisch natuurbeheer dekken dit verlies aan inkomsten steeds beter, zodat het aantrekkelijker wordt om mee te doen.”
Hoe zorgt Poldernatuur Zeeland ervoor dat deze inzet ook effect heeft op lange termijn?
“Het agrarisch natuurbeheer richt zich vooral op vogeldoelsoorten. In overleg met de Provincie wordt bepaald wat waardevolle en kansrijke locaties zijn om deze doelsoorten te ondersteunen. We contracteren dus niet lukraak stukjes beheer door Zeeland. Ervaren ecologen helpen ons hiermee. Ook zijn we actief bezig met lerend beheren, dus als iets niet blijkt te werken, zoeken we naar hoe het beter kan. Zo kwam ons bloemenmengsel in het voorjaar niet overal even goed op, afhankelijk van het weer en de soort grond. Om risico’s te spreiden vernieuwen we bestaande akkerranden nu regelmatig in het najaar met soorten die dan al kunnen kiemen.”