Bij veel productieprocessen in fabrieken in Zeeland komt warmte vrij. Vaak verdwijnt deze warmte via de schoorsteen of met het koelwater. Dit noemen we ‘restwarmte’. Restwarmte kan ergens anders gebruikt worden en daar zorgen voor besparing in energiegebruik en het vrijkomen van CO2 . Bedrijven moeten dan via leidingen die warmte vervoeren met elkaar worden verbonden. Of de warmte wordt met een ‘warmtenet’ van bedrijven naar woonwijken gebracht. De Provincie Zeeland moedigt bedrijven aan om restwarmte beschikbaar te stellen. Ook worden bedrijven aangemoedigd om restwarmte van andere bedrijven te benutten en om warmte van de fabrieken naar woningen te brengen.

Voorlopig op kleine schaal

De Provincie werkt aan de vermindering van het energiegebruik en het gebruiken van restwarmte om in 2050 CO2 neutraal te zijn. Dat staat in de Regionale Energie Strategie (RES), een onderdeel van het Zeeuws Energieakkoord. De Provincie en Smart Delta Resources onderzoeken de mogelijkheden om gebruik te maken van restwarmte in het Sloegebied en de Kanaalzone. Tot nu toe hebben we op een aantal plekken bedrijven met elkaar kunnen verbinden. Die wisselen restwarmte met elkaar uit. Zoals binnen de samenwerkingsverbanden Sloewarmte en Warmco.
 
Met een Europese vergoeding vanuit Interreg Vlaanderen-Nederland kan de Provincie onderzoek doen. Voor het project ‘Doen (energiemakelaar): Duurzame Ontwikkeling van Energie Neutraliteit’ onderzoekt de Provincie of warmtenetten in woonwijken op basis van restwarmte haalbaar zijn. Een energiemakelaar ontwikkelt de warmteprojecten daarna verder. Deze energiemakelaar helpt gemeenten om restwarmte uit de fabrieken te gaan gebruiken om woningen en andere gebouwen in woonwijken te verwarmen. 

Sloewarmte

In het Sloegebied gebruiken bedrijven Martens Havenontvangstinstallatie en Covra een deel van de restwarmte van de raffinaderij van Zeeland Refinery. Om deze bedrijven met elkaar te verbinden is een apart bedrijf opgericht: Sloewarmte. Sloewarmte is gestart met een vergoeding van 1,5 miljoen euro uit de Green Deal Zeeland met het ministerie van Economische Zaken.

Warmco

In Terneuzen is al eerder een succesvolle restwarmtekoppeling gestart. Hierbij gebruiken glastuinbouwkassen de restwarmte en CO2 van kunstmestproducent Yara.

Stoomrecompressie

De Provincie verleende ook een Green Deal vergoeding voor stoomrecompressie bij DOW in Terneuzen. Dit is een energiezuinige techniek waarbij de stoomcompressor restwarmte van lage temperatuur onder druk naar stoom op hoge druk en temperatuur brengt. De druk wordt verhoogd door gebruik te maken van elektriciteit die uit wind en zon wordt gehaald. Hierdoor hoeft er minder stoom met aardgas in stoomketels opgewekt te worden. Stoomrecompressie is een belangrijke manier voor de procesindustrie om hun productieproces duurzamer te maken. DOW toont met het proefproject aan dat stoomrecompressie op grote schaal in de Nederlandse chemische industrie en raffinaderijen toegepast kan worden. Hernieuwbare energie in de vorm van elektriciteit komt in een steeds ruimere hoeveelheid beschikbaar. Het is logisch dat we de productieprocessen van de fabrieken zo veel mogelijk willen voorzien van hernieuwbare energie.

Restwarmtekoppeling Wiskerke Onions en Lamb Weston/Meijer in Kruiningen

De Provincie Zeeland verleende ook hier een Green Deal vergoeding. De bedrijven Wiskerke Onions en Lamb Weston/Meijer in Kruiningen ontvingen 800.000 euro voor het uitvoeren van een restwarmtekoppeling. Nergens ter wereld levert een fritesproducent restwarmte bij hun buren; in dit geval voor het drogen van uien. Daarnaast is het uniek dat twee internationale agro-food bedrijven zo succesvol samenwerken op het gebied van duurzaamheid. Wiskerke Onions gaf 1,6 miljoen euro uit aan het installeren van de restwarmtekoppeling. Lamb Weston/Meijer biedt de restwarmte gratis aan en ontving ongeveer 13.000 euro vergoeding van de Provincie voor personeels- en ontwerpkosten. Met de subsidies uit de Green Deal worden de betalingen die de bedrijven zelf doen ondersteund. Zo wordt de uitwisseling van warmte ook economisch haalbaar. Zonder vergoeding zou de restwarmtekoppeling niet geïnstalleerd worden. Ook zou de energiebesparing en CO2 vermindering die hiermee samenhangt niet bereikt worden.
Het project biedt mogelijkheden voor verdere uitbreiding naar andere bedrijven.

Warmtenet Gemeente Terneuzen

De Kanaalzone ligt in de omgeving van het Kanaal van Gent naar Terneuzen. Daar wordt veel energie opgewekt in fabrieken, waardoor veel restwarmte beschikbaar is. Er wordt onderzoek gedaan naar de technische en economische haalbaarheid om die warmte te gebruiken voor een warmtenet. Daarmee worden huizen en andere gebouwen in een aantal wijken en kernen binnen de Gemeente Terneuzen verwarmd. Als dit plan een goed alternatief blijkt voor gas, zal het een plaats krijgen in de Transitie Visie Warmte van de Gemeente Terneuzen.

Warmtenet Gemeente Borsele

In Sloegebied heeft vooral Zeeland Refinery veel restwarmte beschikbaar. Zelfs naast de warmtekoppeling die Zeeland Refinery al heeft met Martens en Covra. Er is onderzoek gedaan naar de technische en economische haalbaarheid om die warmte te gebruiken voor een warmtenet. Daarmee worden huizen en andere gebouwen in een aantal wijken en kernen binnen de Gemeente Borsele verwarmd. Als dit plan een goed alternatief blijkt voor gas, zal het een plaats krijgen in de Transitie Visie Warmte van de Gemeente Borsele.

Zeeuwse afspraken

Het geld voor de Green Deal vergoedingen voor deze projecten komt van het ministerie van Economische Zaken. Deze vergoedingen passen bij de afspraken die zijn gemaakt door de Provincie Zeeland en zijn terug te vinden in de Economische Agenda 2017-2021. Daarnaast passen de vergoedingen in de maatschappelijke opgave circulaire economie en energietransitie, de RES en het Zeeuws Energieakkoord.

Smart Delta Resources (SDR) zette de eerste stap voor het uitvoeren van deze projecten. Economische Impuls Zeeland N.V. hielp hierbij. SDR is een samenwerking van energie-intensieve bedrijven in de Delta-regio. Door deze samenwerking worden energie en grondstoffen uitgewisseld om zo beter te kunnen concurreren op de markt en energiegebruik en het vrijkomen van CO2 te verlagen. SDR maakt de materiaal- en energiestromen van bedrijven zichtbaar en ontwikkelt plannen om energie- en materiaalstromen uit te wisselen. Binnen de SDR zijn vier aandachtsgebieden:

  • Spark Delta (elektriciteit)
  • Hydrogen Delta (waterstof)
  • Carbon Connect Delta (CO2 opslag en gebruik)
  • Heat Delta (warmte uitwisseling)

De beschreven warmtenetten vallen onder het programma Heat Delta.

Contact

Kim Reynierse
+31 6 55 48 44 78
kp.reynierse@zeeland.nl

Logo Interreg Vlaanderen Nederland